Albit (skaleń sodowy) – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy zwanej plagioklazami jak i skaleni alkalicznych. Należy do minerałów pospolitych. Nazwa pochodzi od łacińskiego albus - biały.
Spis treści |
[edytuj] Cechy fizyczne
- Wzór chemiczny: NaAlSi3O8 - glinokrzemian sodu.
- Układ krystalograficzny: trójskośny
- Twardość w skali Mohsa: 6 - 6,5
- Łupliwość: doskonała
- Rysa: biała
- Przełam: nierówny do muszlowego
- Gęstość: 2,62 g/cm³
- Barwa: bezbarwny lub różne barwy
- Połysk: szklisty
- Widmo absorpcyjne: nie diagnostyczne
- Luminescencja: nie charakterystyczna
- Inkluzje: liczne
Tworzy kryształy tabliczkowe, krótkosłupowe, często występują zbliźniaczenia. Występuje w skupieniach ziarnistych i zbitych. Najładniejsze kryształy spotykane są w druzach i szczelinach skalnych. Jest kruchy, przezroczysty, tworzy kryształy mieszane z anortytem i skaleniami potasowymi.
[edytuj] Rodzaje
- albitowy kamień księżycowy - charakteryzuje się barwną poświatą
- cleavelandyt - odmiana lekkoniebieska z blaszkową strukturą kryształów
- peryklin - dobrze wykształcone osobniki plagioklazów, zwykle białe
- perysteryt - odmiana wykazująca zjawisko iryzacji o zabarwieniu białym lub niebieskim. Dobrze wykształcone znajdują zastosowanie w jubilerstwie
- szmaragdy "trapiche" - osobniki albitu zrośnięte ze szmaragdem w skomplikowanych heksagonalnych kryształach szkieletowych. Oszlifowane, dają cenne kamienie ozdobne
[edytuj] Występowanie
Składnik skał wylewnych, metamorficznych, żyłowych, rzadziej w skałach osadowych - pospolity w postaci drobnych ziarn.
Miejsca występowania (okazy mineralogiczne):
- Kanada - albit i perysteryt
- Brazylia - cleavelandyt
- USA - albit, cleavelandyt, albitowy kamień księżycowy
- Kenia, Australia, Indie, Japonia, Austria, Niemcy, Norwegia, Szwecja, Polska, Francja, Włochy, Szwajcaria - albit
- Polska - Dolny Śląsk - w masywach granitowych.
[edytuj] Zastosowanie
- Używany przy produkcji materiałów żaroodpornych i ceramiki.
- W jubilerstwie jest rzadko wykorzystywany ze względu na małą efektowność. Najczęściej stosuje się okazy wykazujące efekt kociego oka w formie kaboszonów i kulistych paciorków.
- Ma znaczenie naukowe - wskaźnik stopnia metamorfizmu.
- Ma znaczenie kolekcjonerskie.
