Wikipedia - kopia Wikipedii, wolnej encyklopedii
Algieria (al-Dżaza'ir, Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna - Al-Dżumhurijja al-Dżaza'irijja ad-Dimukratijja asz-Szabijja) – członek Unii Afrykańskiej, 11 co do wielkości państwo świata, położone w Afryce północnej nad Morzem Śródziemnym. Znaczną część obszaru Algierii zajmują pustynie i półpustynie, wchodzące w skład Sahary.
[edytuj] Etymologia nazwy[edytuj] Ustrój politycznyAlgieria zgodnie z konstytucją z 19 listopada 1976 (wielokrotnie nowelizowaną) jest republiką, w której głową państwa jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych na maksymalnie dwie pięcioletnie kadencje. Prezydent mianuje premiera, który stoi na czele rządu. Podział administracyjny: 48 wilai Stolica: Algier 1,6 mln mieszkańców (zespół miejski 3,8 mln) [edytuj] Podział administracyjnyAlgieria jest podzielona na 48 wilajetów Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Algierii [edytuj] GeografiaAlgieria leży w północnej Afryce nad Morzem Śródziemnym, między Marokiem i Tunezją. Położenie: 28° 00 N, 3° 00 E Powierzchnia całkowita: 2 381 740 km² (powierzchnia wód śródlądowych pomijalna). Porównania: Granice lądowe: 6 343 km, w tym z poszczególnymi państwami:
Linia brzegowa: 998 km Morskie długości: powierzchnia połowów: 32-52 mil morskich [edytuj] Historia
Pustynia Sahara na terenie Algierii
Algieria - ruiny łuku triumfalnego w Timgad
Moul N'Aga w Akakusie w południowo – zachodniej części Algierii
Rdzenna berberyjska ludność Algierii przez ostatnie 3000 lat przeważnie znajdowała się pod rządami obcych władców. Do czasu przybycia Arabów w VIII wieku najważniejszymi z nich byli Fenicjanie (1000 r. p.n.e.) i Rzymianie (200 r. p.n.e.). Formalnie będąc częścią imperium osmańskiego, wybrzeże Algierii było używane przez piratów jako ich baza. Ten proceder zakończyła inwazja francuska w roku 1830, po której nastąpiło zajęcie całego kraju, zakończone w roku 1847. W roku 1881 Algieria Francuska została włączona do Francji jako terytorium zamorskie; rozpoczął się masowy napływ osadników francuskich. W roku 1954 wybuchło powstanie zbrojne - wojna o niepodległość Algierii pod kierownictwem Frontu Wyzwolenia Narodowego (FLN). Sytuację komplikuje odkrycie w 1956 bogatych złóż ropy naftowej oraz działalność OAS - francuskiej organizacji terrorystycznej, domagającej się zachowania władzy francuskiej. Na mocy układu z Evian Francja (prezydent Charles de Gaulle) uznaje niepodległość Algierii. W niepodległej Algierii socjalistyczny FLN staje się jedyną legalną partią. Urząd prezydenta obejmuje Ben Bella, a po wojskowym zamachu stanu w 1965 - Huari Bumedien. Algieria nacjonalizuje firmy naftowe i przyłącza się do Ruchu Państw Niezaangażowanych (NAM). Po śmierci Bumediena w 1978 urząd prezydenta obejmuje Szadli Bendżedid. Nowa, demokratyczna konstytucja, uchwalona w 1989 roku, powoduje chaos polityczny. Olbrzymie poparcie społeczne uzyskuje islamistyczny Islamski Front Ocalenia (FIS), który w roku 1990 wygrywa wybory komunalne i regionalne. Po wygranej pierwszej turze wyborów parlamentarnych w roku 1991 dochodzi do reakcji wojska i zwolenników państwa laickiego: FIS zostaje zdelegalizowany, a wybory unieważnione. W latach 90. XX wieku dochodziło do masakr ludności cywilnej, organizowanych przez fundamentalistów islamskich, ale także spowodowanych przez reakcje władz. W styczniu 2000 rozwiązała się Islamska Armia Ocalenia, zbrojne skrzydło Islamskiego Frontu Ocalenia (FIS), a wielu jej bojowników poddało się w zamian za amnestię. [edytuj] GospodarkaAlgieria należy do eksporterów ropy naftowej i gazu ziemnego wydobywanej na Saharze i transportowanej rurociągami do portów: Arziw, Dżidżili i Bidżaja. Ponadto wydobycie fosforytów, cynku, ołowiu, miedzi, węgla kamiennego, soli kamiennej, gipsu, rtęci (4. miejsce na świecie w wydobyciu), uranu i rud żelaza, Elektrownie opalane ropą i gazem; elektrownie atomowe. Przemysł rafineryjny, środków transportu, metalowy, elektroniczny, cementowy i chemiczny; rzemiosło. Uprawa zbóż, oliwek, winorośli, pomarańcz, mandarynek i pomidorów. Hodowla owiec, kóz, wielbłądów, bydła; rybołówstwo. Transport samochodowy i kolejowy; żegluga kabotażowa. Handel z Francją, Włochami, Niemcami, USA, Hiszpanią.
[edytuj] Ludność
[edytuj] Zobacz teżCzłonkostwo w organizacjach międzynarodowych
Algieria • Arabia Saudyjska • Autonomia Palestyńska • Bahrajn • Dżibuti • Egipt • Irak • Jemen • Jordania • Katar • Komory • Kuwejt • Liban • Maroko • Mauretania • Oman • Somalia • Sudan • Syria • Tunezja • Zjednoczone Emiraty Arabskie Algieria · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Czad · Demokratyczna Republika Konga · Dżibuti · Egipt · Erytrea · Etiopia · Gabon · Gambia · Ghana · Gwinea · Gwinea Bissau · Gwinea Równikowa · Kamerun · Kenia · Komory · Kongo · Lesotho · Liberia · Libia · Madagaskar · Malawi · Mali · Mauretania · Mauritius · Mozambik · Namibia · Niger · Nigeria · Republika Południowej Afryki · Republika Środkowoafrykańska · Republika Zielonego Przylądka · Rwanda · Sahara Zachodnia · Senegal · Seszele · Sierra Leone · Somalia · Suazi · Sudan · Tanzania · Togo · Tunezja · Uganda · Wybrzeże Kości Słoniowej · Wyspy Świętego Tomasza i Książęca · Zambia · Zimbabwe | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||