Charakterystyka minerału
Autunit
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O
Twardość w skali Mohsa	2 - 2,5
Przełam	nierówny
Łupliwość	doskonała wg (001)
Pokrój kryształu	tabliczkowe, płytkowe, piramidalne, naskorupienia
Układ krystalograficzny	tetragonalny
Właściwości mechaniczne	nie jest kruchy
Gęstość minerału	3,1 - 3,2 g/cm3
Własności optyczne
Barwa	intensywnie żółty w różnych odcieniach
Rysa	żółta
Połysk	szklisty, a na plaszczyznach łupliwości perłowy
Współczynnik załamania	1,553 - 1,577
Inne	optycznie dwuosiowy
Szczególne własności	okazuje pleochroizm w odcieniach żółtych

Autunit – minerał z gromady minerałów uranylu. Należy do minerałów rzadkich, występuje tylko w niektórych rejonach Ziemi. Nazwa pochodzi od miejscowości Autun we Francji.

[edytuj] Charakterystyka

[edytuj] Właściwości

Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym, płytkowym, blaszkowe. Tworzy bipiramidy i zbliźniaczenia. Występuje w skupieniach ziemistych, łuseczkowych. Tworzy naskorupienia i naloty. W świetle ultrafioletowym wykazuje jaskrawą żółtozieloną fluorescencję. Jest bogaty w tlenek uranu (do 61% UO₃); domieszki magnezu, wapnia i protaktynu. Rozpuszcza się w kwasie azotowym, barwi płomień na pomarańczowo-czerwono. Ze względu na podobieństwo wykształcenia kryształów do miki jest nazywany „miką uranową”.

Jest minerałem silnie promieniotwórczym i z tego względu powinien być przechowywany w ołowianym pojemniku lub plastikowym owiniętym w folię ołowiową!

[edytuj] Chemizm

Teoretycznie odmiana zawierająca 8H₂O zawiera: 58% UO₃, 5,69% CaO, 14,39% P₂O₅ i 21,92% H₂O. Obok opisywanego autunitu wapniowego istnieją jego odmiany: Na-autunit Na₂[PO₄][UO₂]₂ • 8 -12H₂O i H-autunit H₂[PO₄][UO₂]₂ • 8 -12H₂O. W wyniku odwodnienia autunitu powstaje minerał metaautunit Ca[PO₄][UO₂]₂ • 6 - 2H₂O

[edytuj] Geneza

Jest wtórnym minerałem uranu powstającym przy wietrzeniu i utlenianiu uraninitu i blendy smolistej w pegamtytach i hydrotermalnych złożach uranu, nawet przy jego nikłych ilościach. Spotykany również w utlenionych złożach uranu w skałach osadowych. Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: torbernit, uraninit, metaautunit, metatorbernit

[edytuj] Występowanie

Autunit z inhalatorium radonowego w Kowarach

W świecie: Francja – Autun, Niemcy Hagendorf, USA - Wyżyna Kolorado, okolice jeziora Athabaska, Wielka Brytania – Kornwalia, Portugalia, Włochy.

W Polsce: Trzcińsko k. Jeleniej Góry; Kowary, Skalna Brama k. Szklarskiej Poręby; Radoniów k. Świeradowa; Miedzianka k. Jeleniej Góry.

[edytuj] Zastosowanie

• ruda uranu
• interesuje naukowców
• interesujący dla kolekcjonerów

[edytuj] Zobacz też

• minerały uranylu
• minerały promieniotwórcze
• minerały metamiktyczne

   

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Autunit