Badenia-Wirtembergia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Badenia-Wirtembergia
Baden-Württemberg
kraj związkowy
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Niemcy
Stolica Stuttgart
Kod ISO 3166-2 DE-BW
Premier Winfried Kretschmann (Zieloni)
Powierzchnia 35 751,46 km²
Populacja (30.6.2014)
• liczba ludności

10 673 000[1]
• gęstość 299 os./km²
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba rejencji 4
Liczba miast na prawach powiatu 9
Liczba powiatów 35
Liczba gmin 1 101
Liczba przedstawicieli w parlamencie
Liczba przedstawicieli w Bundesracie 6
Położenie na mapie Niemiec
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Niemcy

Badenia-Wirtembergia (niem. Baden-Württemberg) – kraj związkowy w południowej części Niemiec.

Informacje ogólne[edytuj | edytuj kod]

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Leży wzdłuż zachodniej granicy Niziny Górnoreńskiej, która ograniczona jest na wschodzie masywem górskim Schwarzwaldu, a na północnym wschodzie górami Odenwald. Większa część Badenii-Wirtembergii należy do dorzecza Renu (główny dopływ – Neckar), płynącego na granicy z Francją, pozostała do dorzecza Dunaju. Na granicy szwajcarskiej leży Jezioro Bodeńskie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zasięg Cesarstwa Rzymskiego na obszarze dzisiejszej Badenii-Wirtembergii

W starożytności sięgały tu granice Cesarstwa Rzymskiego. We wczesnym średniowieczu obszar był częscią państwa frankijskiego, a od 800 Imperium Karolińskiego. Od 915 głównym organizmem politycznym obszaru było Księstwo Szwabii, od 962 w granicach Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Ok. 1083 ze Szwabii wyodrębniło się Hrabstwo Wirtembergii, a w 1112 Marchia Badeńska. Po 1190 Badenia się rozczłonkowała na mniejsze kraje, natomiast Wirtembergia w 1495 uzyskała status księstwa(ang.). Od 1576 pomiędzy Badenią i Wirtembergią istniały państwa Hohenzollern-Sigmaringen i Hohenzollern-Hechingen. Północno-zachodnia część dzisiejszego kraju związkowego przynależała do Palatynatu Reńskiego, który z kolei od 1777 przynależał do Bawarii, a fragmenty Bryzgowii i Szwabii znajdowały się pod władzą austriackich Habsburgów. W XVII w. część Bryzgowii wraz z Fryburgiem Bryzgowijskim przynależała do Francji. W 1771 Badenia ponownie została scalona w jedno państwo. W 1803 Badenia i Wirtembergia zostały przekształcone w elektoraty, a w 1806 Badenia została wielkim księstwem, a Wirtembergia królestwem. W tym okresie do Badenii włączono wschodnie ziemie Palatynatu Reńskiego oraz Bryzgowię, a austriackie posiadłości w Szwabii przypadły Wirtembergii. W 1803 dotychczasowe wolne miasto Wimpfen włączono do Landgrafostwa Hesji-Darmstadt. W 1850 państwa Hohenzollern-Sigmaringen i Hohenzollern-Hechingen zostały anektowane przez Prusy. W 1871 cały obszar znalazł się granicach Niemiec.

Kraj związkowy Badenia-Wirtembergia powstał 25 kwietnia 1952 przez połączenie trzech krajów związkowych: Badenii, Wirtembergii-Badenii i Wirtembergii-Hohenzollern. Graniczy z następującymi krajami związkowymi: Nadrenią-Palatynatem, Hesją, Bawarią oraz ze Szwajcarią i Francją.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Badenia-Wirtembergia dzieli się na 35 powiatów oraz dziewięć miast na prawach powiatu, które łącznie tworzą cztery okręgi regencyjne (rejencje), jako jednostki administracji terenowej. Badenia-Wirtembergia jest też podzielona na dwanaście regionów, odpowiedzialnych między innymi za planowanie przestrzenne i organizację systemu ubezpieczeń. Jeden region składa się z kilku powiatów.

Okręgi regencyjne (Regierungsbezirke): Fryburg, Karlsruhe, Stuttgart i Tybinga

Regiony (Regionen): Bodensee-Oberschwaben, Donau-Iller, Heilbronn-Franken, Hochrhein-Bodensee, Mittlerer Oberrhein, Neckar-Alb, Nordschwarzwald, Ostwürttemberg, Rhein-Neckar, Schwarzwald-Baar-Heuberg, Stuttgart, Südlicher Oberrhein

Podział Badenii-Wirtembergii na powiaty

Powiaty ziemskie (Landkreise): Alb-Donau (UL), Biberach (BC), Böblingen (BB), Breisgau-Hochschwarzwald (FR), Calw (CW), Emmendingen (EM), Enz (PF), Esslingen (ES), Freudenstadt (FDS), Göppingen (GP), Heidenheim (HDH), Heilbronn (HN), Hohenlohe (KÜN), Jezioro Bodeńskie (FN), Karlsruhe (KA), Konstancja (KN), Lörrach (LÖ), Ludwigsburg (LB), Main-Tauber (TBB), Neckar-Odenwald (MOS), Ortenau (OG), Ostalb (AA), Rastatt (RA), Ravensburg (RV), Rems-Murr (WN), Reutlingen (RT), Rhein-Neckar (HD), Rottweil (RW), Schwäbisch Hall (SHA), Schwarzwald-Baar (VS), Sigmaringen (SIG), Tübingen (TÜ), Tuttlingen (TUT), Waldshut (WT), Zollernalb (BL)

Miasta na prawach powiatu (Stadtkreise): Baden-Baden (BAD), Fryburg Bryzgowijski (FR), Heidelberg (HD), Heilbronn(HN) , Karlsruhe (KA), Mannheim (MA), Pforzheim (PF), Stuttgart (S), Ulm (UL)

Polityka[edytuj | edytuj kod]

Landtag Badenii-Wirtembergii w Stuttgarcie

Premierzy Badenii-Wirtembergii (od 1952):

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Na dzień 30 września 2011 roku w landzie zarejestrowanych było 132 629 przedsiębiorstw[2]. Zatrudnianych w nich było około 729 000 osób[2]. Obrót wyniósł 80 miliardów euro[2].

W regionie występuje przemysł samochodowy (główny ośrodek przemysłu samochodowego w NiemczechDaimler AG, Porsche, Bosch), maszynowy, elektrotechniczny i elektroniczny, optyczny, precyzyjny (zwłaszcza zegarmistrzowski), ponadto włókienniczy, odzieżowy i chemiczny. Niewielkie znaczenia ma górnictwo (sól kamienna). Uprawia się tutaj zboża, buraki cukrowe, tytoń, chmiel, ziemniaki, warzywa oraz winorośle.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Badenia-Wirtembergia jest atrakcyjna pod względem turystycznym i charakteryzuje ją rozwinięty ruch turystyczny, zwłaszcza w Schwarzwaldzie i nad Jeziorem Bodeńskim. Spośród uzdrowisk najbardziej znane jest Baden-Baden. Atrakcję stanowią zabytkowe miasta uniwersyteckie Heidelberg i Tybinga, katedry we Fryburgu Bryzgowijskim i Ulm, zabytki i muzea w Stuttgarcie, Karlsruhe i Konstancji, zamki, pałace i klasztory nad Renem, Neckarem i Dunajem oraz barokowe kościoły i klasztory w Górnej Szwabii.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stan na 30.6.2014 roku: Statistisches Bundesamt: Vorläufige Ergebnisse der Bevölkerungsfortschreibung auf Grundlage des Zensus 2011 (niem.). [dostęp 5-06-2013].
  2. a b c Handwerkskammer Mannheim Rhein-Neckar-Odenwald: Zahlen. Daten. Fakten.. Mannheim: Handwerkskammer Mannheim Rhein-Neckar-Odenwald, 2012.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


ODP | Azja
wczasy nad morzem Łeba noclegi nad morzem | Sylwester 2013 Sylwester w górach Zabawa sylwestrowa | pokoje noclegi Karwia pokoje gościnne urlop nad morzem