Wikipedia - Baleary

Wikipedia - kopia Wikipedii, wolnej encyklopedii

Comunitat Autònoma de les Illes Balears
Comunidad Autónoma de las Islas Baleares

Baleary


Herb Balearów	Flaga Balearów

Hymn: La Balanguera

Stolica

Palma de Mallorca

Powierzchnia
• razem
• proc. Hiszpanii

17. miejsce
5014 km²
1%

Populacja (2005)
• liczba ludności
• gęstość
• proc. Hiszpanii

14. miejsce
1 001 062
199,6 os./km²
2,2%

Język urzędowy

hiszpański, kataloński

Reprezentacja
w parlamencie
• Kongres
• Senat

8
5

Baleary (hiszp: Islas Baleares, kat. Illes Balears) – archipelag w zachodniej części Morza Śródziemnego, w pobliżu wschodniego wybrzeża Hiszpanii, o powierzchni 5014 km². Baleary liczą ok. 1 mln mieszkańców, w większości Katalończyków.

Baleary są wspólnotą autonomiczną oraz prowincją Hiszpanii ze stolicą w Palma de Mallorca, miasto to poza tym jest jeszcze siedzibą władz kościelnych, sądownictwa i sił zbrojnych. Status autonomii uzyskany w 1983.

[edytuj] Archipelag

W skład archipelagu wchodzi ok. 200 wysp i niezamieszkanych malutkich wysepek o łącznej powierzchni 5 tys. km². Najważniesze wyspy to:

wyspa	powierzchnia	ludność
Majorka (hiszp. Mallorca)	3600 km²	777 821
Minorka (hiszp. Menorca)	668 km²	86 697
Ibiza	572 km²	111 107
Formentera	82 km²	7 506
Cabrera	17 km²	b.d.
Conejera	b.d.	b.d.

To jest artykuł z cyklu
Katalonia

Język:

Podstawowe informacje

Gramatyka

Ortografia i fonologia

Institut d'Estudis Catalans

Acadèmia Valenciana de la Llengua

Historia:

historia Katalonii · Hrabiowie Barcelony

Królestwo Aragonii · Pokój pirenejski

Konstytucje katalońskie

Nueva Planta

Geografia:

Kraje katalońskie

Katalonia · Walencja · Baleary

Katalonia Północna · Pas Zachodni

Andora · Alghero

Portal Katalonia

[edytuj] Gospodarka

Rozwój turystyki zmienił gospodarkę Balearów. Obecnie ponad 70% ludności zatrudnione jest w sektorze usług. Najbardziej rozwiniętymi gałęziami przemysłu są przemysł tekstylny, obuwniczy, skórzany, a także rzemiosło. Uprawia się m.in. zboże, oliwki, migdały, winorośl, figi, cytrusy. Hoduje się także m.in. owce, bydło i trzodę chlewną. Ludność zajmuje się również rybołówstwem. Baleary mają dobrze rozwniniętą komunikację lotniczą oraz morską między wyspami jak i z Hiszpanią.

[edytuj] Turystyka

Balearska gospodarka nastawiona jest na turystykę, archipelag odwiedzany jest każdego roku przez 5 milionów turystów. Posiadają dobrze rozwiniętą infrastrukturę hotelową i wiele kąpielisk.

[edytuj] Klimat

Na Balearach panuje łagodny i ciepły klimat śródziemnomorski. Temperatury latem przekraczają zwykle 30 stopni, zimą rzadko spadają poniżej 5.

[edytuj] Kultura^{[potrzebne źródło]}

Święta

Styczeń

Wigilia dnia św. Antoniego - na Majorce; całonocne tańce i zabawy wokól ognisk w przebraniach.

Błogosławieństwo św. Antoniego - w Sa Pobla na Majorce; dzień uświetniają kolorowe procesje.

Procesja Trzech Uderzeń - w Ciutadelli na Majorce; upamiętnia zwycięstwo Alfonsa III nad Maurami odniesione w tym mieście w 1287 roku. Dzień Świętego Sebastiana - Pollençy na Majorce; obchodzony z procesjami, którym towarzyszą karuzele - dwaj młodzi tancerze w kartonowych kostiumach przedstawiających konie, naśladują koński chód.

Luty

Karnawał - całe Baleary; post popzedzają parady i marsze kostiumowe.

Marzec/Kwiecień

Wielki Tydzień (Semana Santa) - całe Baleary.

Maj

Festa de Nostra Senyora de la Victōria - w Port de Soller na Majorce; bitwa chrześcijan z niewiernymi, upamiętniająca zwycięstwo nad tureckimi piratami w 1561 r.

Czerwiec

Festa de Sant Juan - w Ciutadelli na Minorce; pojedynki rycerskie, muzyka ludowa, tańce i procesje.

Lipiec

Dia de Virgen de Carmen (święto patronki marynarzy i rybaków) - całe Baleary; odbywa się święcenie łodzi, a także parady.

Sierpień

Mare de Déu dels Àngels - w Pollençy na Majorce; upamiętnia bitwę między chrześcijanami a Maurami.

Cavallet - w Felanitx na Majorce; trwająca cały tydzień fiesta.

Wrzesień

Narodziny NMP - w Alaro na Majorce; święto połączone z pielgrzymką do kaplicy na wzgórzu w Castell ďAlaro.

Grudzień

Dia de Sant Frances - w Sant Francesc Xavier na Formenterze.

Boże Narodzenie - całe Baleary; szczególnie malownicze w Palmie na Majorce gdzie wystawia się misteria.

[edytuj] Historia

Wyspy były kolonizowane przez Fenicjan, Kartagińczyków, Rzymian (od 123 p.n.e. do V w. n.e.), Arabów (po VIII wieku), Turków, Wandalów, Bizancjum (ok. 554) i Wizygotów. Po chrześcijańskiej rekonkwiście (1229-1235), za panowania króla Jaime I, otrzymały dużą niezależność w obrębie korony aragońskiej. Przez pewien czas istniało nawet osobne królestwo Majorki.

W wyniku wojny o sukcesję hiszpańską, w latach 1708-1802 Minorka znajdowała się pod panowaniem brytyjskim (następnie francuskim), co znajduje swoje odzwierciedlenie m. in. w jej architekturze. Podczas wojny domowej w Hiszpanii część Balearów została opanowana przez nacjonalistów.

W 1983 roku wyspy otrzymały status wspólnoty autonomicznej.