Wikipedia - Brwinów

Wikipedia - kopia Wikipedii, wolnej encyklopedii

Współrzędne: 52°08′33″N 20°43′03″E / 52.1425, 20.7175

Brwinów

Gmina
- rodzaj

Brwinów
miejsko-wiejska

Prawa miejskie

1950

Burmistrz

Andrzej Guzik

Powierzchnia

10,06 km²

Położenie (punkt)

52° 08' 33 '' N
20° 43' 03 '' E

Ludność (2004)
• liczba
• gęstość

11 989
1167,3 os./km²

Strefa numeracyjna
(do 2005)

Kod pocztowy

05-840

Tablice rejestracyjne

WPR

Położenie na mapie Polski

Brwinów

TERC10
(TERYT)

1142021034

Urząd miejski³

ul. Grodziska 12 05-840 Brwinów
tel. 22 729-59-06; faks 22 729-56-64
(e-mail)

Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Strona internetowa miasta

Kościół św. Floriana na rynku

Kwatera żołnierzy września 1939 na cmentarzu

Kaplica na cmentarzu

Pomnik na rynku upamiętniający bitwę pod Brwinowem

Pomnik na rynku z okazji odzyskania niepodległości

Brwinów – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brwinów, 30 km od Warszawy. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. warszawskiego.

Według danych z 31 grudnia 2004, miasto miało 11 743 mieszkańców.

[edytuj] Dane ogólne

Lokalny ośrodek usługowy; drobny przemysł m.in. meblarski. Wydział Zootechniki SGGW – w 2002 roku przeniesiony do Warszawy, zlikwidowany Zespół Szkół Agroekonomicznych^[1]. Przez miasto przebiega linia kolejowa Warszawa – Katowice i drogi wojewódzkie: 720 Błonie – Nadarzyn oraz 719 Warszawa – Żyrardów.

[edytuj] Demografia

[edytuj] Historia

Na terenach obecnego Brwinowa życie ludzkie istniało już ok. 8000 lat p.n.e. Natrafiono tutaj na ślady jednego z największych w ówczesnej Europie ośrodków hutnictwa opartego o znaczne zasoby rudy darniowej.

Nazwa Brwinów znana jest od XV w. W 1406 r. występuje jako Brwinowo, w 1429 r. – jako Brwynowo. Według historyków u jej podstaw leży staropolskie birzwo – belka, tram, drzewo, gwarowe: berwina, kładka.

Według etymologii, opartej na miejscowej tradycji, źródłosłów ten miałby się wywodzić od określenia "borowy nów". Wspomniany tu już rok 1406 – to najdawniejsza znana data z dziejów Brwinowa. W akcie erekcyjnym ogłoszonym w tym właśnie roku biskup poznański wymienia między innymi wieś Brwinowo. W XVIII i XIX w. krzyżowały się tutaj dwa szlaki: tzw. droga królewska prowadząca z Warszawy do Piotrkowa Trybunalskiego, miejsca sejmików szlacheckich, oraz lokalny trakt ze stolicy do Grodziska.

14 czerwca 1845 r. przez Brwinów przejechał pierwszy pociąg Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Rozwój kolei stał się punktem zwrotnym w historii Brwinowa zarówno pod względem gospodarczym jak i społecznym. W latach poprzedzających wybuch I wojny światowej Brwinów liczył już ponad 2 tys. mieszkańców.

W 1927 r. Brwinów otrzymał status letniska. Powołany został lokalny samorząd i wybrany wójt. W 1929 r. Brwinów gościł prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego. Miejscowość rozwijała się, powstawały piękne wille i pałacyki. Osiedlały się tutaj znane i wybitne osobistości: Jarosław Iwaszkiewicz, Zygmunt Bartkiewicz, Stefan Kiedrzyński.

We wrześniu 1939 r. rozegrała się pod Brwinowem bitwa 36 pułku piechoty Legii Akademickiej z wojskami niemieckimi, która opóźniła marsz hitlerowców na Warszawę.

[edytuj] Zabytki

Cechą charakterystyczną miasta Brwinowa jest zabudowa willowa i pałacowa pochodząca z przełomu XIX i XX w., oraz XX-lecia międzywojennego. Położone w malowniczych ogrodach wśród pięknego starodrzewu budynki stanowią niepowtarzalny obraz minionej epoki.

Na szczególną uwagę ze względu na wartość architektoniczną i stan w jakim przetrwały do naszych czasów zasługują następujące obiekty:

Willa "Chałupka" wybudowana około 1898 r. wg projektu znanego architekta Oskara Sosnowskiego. Obiekt znajduje się przy ul. Batorego.
Willa "Janina" wybudowana w latach 1909–1911 stoi przy skrzyżowaniu ulic Leśnej i Słonecznej.
Dworek "Zagroda" z 1905 znanego pisarza Zygmunta Bartkiewicza (ul. Grodziska). Obecnie w znajduje się tam "Towarzystwo Przyjaciół Brwinowa"
Dworek rodziny Wernerów z 1914 zlokalizowany jest przy ul. Słonecznej. Dom Państwa Wernerów kilkakrotnie posłużył jako plan do kręcenia filmów ("Na dobre i na złe"). Znajduje się także pamiątkowa tablica informacyjna upamiętniającą ukrycie przez prof. Wacława Wernera radu w czasie okupacji hitlerowskiej.
Dom "Pod Wiatrakiem" z 1912 wg projektu Oskara Sosnowskiego (ul. Żwirowa)
Pałacyk z 1927 Rodziny Tobołków położony jest przy wejściu do parku miejskiego. W latach 1939-1944 w domu tym mieściła się siedziba Gestapo.
Dom "Amerykanka" z 1925 (ul. Rynek)
Pałac z 1909 – Rodziny Wierusz-Kowalskich wg projektu Stanisława Grochowicza położony obok parku miejskiego (ul. Dworska) lata świetności ma już za sobą. Niegdyś należał do SGGW, obecnie w stanie rozsypu. Aktualne zdjęcia pałacu znajdują się tutaj.
Dobrze znany mieszkańcom Brwinowa budynek apteki z 1911 przy ul. Grodziskiej 12. Apteka otwarta jest do dnia dzisiejszego.