Burbonowie (fr. Bourbon, hiszp. Borbón) – dynastia królów francuskich, hiszpańskich, Neapolu z Sycylią, panujących też w Parmie i Luksemburgu, odgałęzienie Kapetyngów, panująca we Francji w latach 1589-1830, z przerwą w okresie rewolucji francuskiej i napoleońskim. Obecnie francuska linia Burbonów wygasła, a istnieje dalej młodsza linia - Burbonów-Orleańskich oraz hiszpańska linia Burbonów. Rodzina Burbonów ma bardzo rozbudowane drzewo genealogiczne. Szczegółowo i kompletnie przedstawione jest ono w artykule: Genealogia Burbonów.

[edytuj] Burbonowie panujący we Francji

Pierwszy Burbonem na tronie Francji był Henryk IV, król Nawarry, syn królowej Joanny d'Albret i Antoniego Burbona, księcia Vendôme. Ród de Burbon-Vendôme wywodził się od Roberta de Clermont, z dynastii Kapetyngów, syna króla Ludwika IX Świętego i królowej Małgorzaty Prowansalskiej:

• Henryk IV (1589-1610), zapoczątkował dynastię, wywiódł Francję edyktem nantejskim z zapaści wojen religijnych.
• Ludwik XIII (1610-1643) zbudował silną władzę absolutystyczną.
• Ludwik XIV (1643-1715). Szczyty absolutyzmu, dwór w Wersalu salonem mody i etykiety dla całej Europy, Paryż jej stolicą architektoniczną i kulturalną. Francja, dzięki jego wyniszczającym wojnom, supermocarstwem Europy Zachodniej.
• Ludwik XV (1715-1774) kontynuował zamiłowania pradziadka Ludwika XIV do wojen, dbał o splendor dworu, zgodnie z powiedzeniem po nas choćby potop, równocześnie regres gospodarczy Francji.
• Ludwik XVI (1774-1792) odziedziczył po dziadku wielki kryzys finansowy, który sprawił, że absolutystyczne Królestwo Francuskie utonęło w odmętach wielkiej rewolucji społecznej. Ścięty w czasie reżymu terroru Robespierre'a w styczniu 1793 roku.
• Ludwik XVIII (1814-1824), król z konstytucją i parlamentem.
• Karol X (1824-1830). Ostatni panujący ze starszej gałęzi dynastii Burbonów.
• Ludwik Filip I (1830-1848) - jedyny król z młodszej gałęzi orleańskiej.

[edytuj] Burbonowie panujący w Hiszpanii

W Hiszpanii pierwszym Burbonem na tronie był Filip V, młodszy wnuk króla Francji Ludwika XIV Wielkiego i infantki Marii Teresy Hiszpańskiej (na której prawa do tronu się powołano). W 1700 na mocy testamentu Karola II Habsburga został on królem Hiszpanii. Jego potomkowie panują tam (z przerwami) do dziś - obecny król Jan Karol I również pochodzi z tej dynastii:

• Filip V (1700-1724) oraz (1724-1746)
• Ludwik I (1724)
• Ferdynand VI (1746-1759)
• Karol III (1759-1788)
• Karol IV (1788-1808)
• Ferdynand VII (1813-1833)
• Izabela II (1833-1868)
• Alfons XII (1875-1885)
• Alfons XIII (1886-1931)
• Jan Karol I (od 1975)

[edytuj] Burbonowie panujący w Królestwie Neapolu i Sycylii (od 1816: Obojga Sycylii)

Pierwszym władcą Neapolu i Sycylii z dynastii Burbonów był król Hiszpanii - Karol III Burbon, nie mogąc łączyć dwóch koron, zrzekł się Neapolu i Sycylii na rzecz swojego młodszego syna - Ferdynanda Burbona, co do którego wiadomo było, że nie odziedziczy korony Hiszpanii:

• Ferdynand I, (1759-1825)
• Franciszek I, (1825-1830)
• Ferdynand II, (1830-1859)
• Franciszek II, (1859-1860)

[edytuj] Burbonowie panujący w Parmie

Pierwszy książę Parmy z dynastii Burbonów był młodszym synem pierwszego króla Hiszpanii z dynastii Burbonów - Filipa V i jego drugiej żony - Elżbiety Farnese. Gdy ród Farnese wymarł, jego matka odziedziczyła rodzinną Parmę, którą przekazała Filipowi, nie mającemu perspektyw na zostanie królem Hiszpanii:

• Filip I, (1748-1765)
• Ferdynand I, (1765-1802)
• Ludwik I (1802-1803)
• Karol II, (1847-1854, zm. 1883)
• Karol III, (1849-1849)
• Robert I, (1854-1859, zm. 1907) - dziadek wielkiego księcia, Jana Luksemburskiego

[edytuj] Burbonowie panujący w Luksemburgu (Linia Burbon-Parma)

Jan I był synem Szarlotty de Nassau, wielkiej księżnej Luksemburga, i Feliksa Burbon-Parmeńskiego (syna Roberta I, księcia Parmy). Jako ojciec przekazał swoim potomkom nazwisko Burbon-Parma, ale niektórzy wciąż używają starej nazwy dynastii - Nassau-Weilburg:

• Jan I, (1964-2000)
• Henryk I, (2000- )

[edytuj] Zobacz też

• władcy Francji, władcy Hiszpanii, wojna o sukcesję hiszpańską