Ciąża bliźniacza, bliźnięta - rodzaj ciąży mnogiej, w której w macicy rozwijają się jednocześnie dwa płody.
Spis treści |
[edytuj] Bliźnięta jednojajowe
Przychodzą na świat w wyniku podziału komórki jajowej zapłodnionej przez jeden plemnik. Bliźnięta jednojajowe są tej samej płci i mają identyczny materiał genetyczny. Nie jest do końca znana przyczyna dokonywania się podziałów zygoty. Wiadomo tylko, że za narodziny bliźniąt jednojajowych odpowiedzialna (pod względem genetycznym) jest matka dzieci.
W zależności od dnia, w którym dokonał się podział zygoty wyróżniamy ciąże bliźniaczą jednojajową:
- dwuowodniową, dwukosmówkową (podział w 4 dniu; 30% ciąż bliźniąt jednojajowych)
- dwuowodniową, jednokosmówkową (podział w 5 - 8 dniu; 68% ciąż bliźniąt jednojajowych)
- jednoowodniową, jednokosmówkową (podział od 9 - 13 dnia; 2% ciąż bliźniąt jednojajowych)
- jednoowodniową, jednokosmówkową z wystąpieniem bliźniąt syjamskich (podział powyżej 13 dnia ciąży)
Śmiertelność przy danym typie ciąży bliźniaczej jednojajowej:
- dwuowodniowej, dwukosmówkowej -> 9%
- dwuowodniowej, jednokosmówkowej -> 25%
- jednoowodniowej, jednokosmówkowej -> 50%
Badania nad bliźniętami jednojajowymi dowodzą, że poza podobnym wyglądem charakteryzują się podobieństwem psychicznym. Zależy to jednak od otoczenia, w którym są wychowywane. Bliźnięta chowane w różnych rodzinach i miejscach mogą mieć zupełnie inne cechy psychiczne.
[edytuj] Bliźnięta dwujajowe
Przychodzą na świat w wyniku zapłodnienia dwóch komórek jajowych, jednocześnie wyprodukowanych przez jajniki. Mają osobne worki owodniowe oraz łożyska (kosmówki). Ponieważ ich materiał genetyczny jest różny, mogą mieć różną płeć, a ich podobieństwo jest takie samo jak zwykłego rodzeństwa. Znane są też przypadki, gdy bliźnięta miały dwóch różnych ojców.[1][2]
[edytuj] Bliźnięta syjamskie
Bliźnięta syjamskie, inaczej zroślaki przychodzą na świat w wyniku błędów genetycznych. Nie dochodzi do całkowitego podziału zapłodnionej komórki jajowej. Rodzące się bliźnięta są zrośnięte różnymi częściami ciała. Rozdzielenie bliźniąt syjamskich jest zazwyczaj skomplikowanym zabiegiem chirurgicznym, jego trudność wzrasta gdy ważne organy są wspólne np. serce lub rdzeń kręgowy. Bardzo często zdarza się, że podczas operacji umiera jedno z bliźniąt.
Zobacz więcej w osobnym artykule: zroślak.