Columbia
Wahadłowiec Columbia
Nazwa	Columbia
Oznaczenie	OV-102
Data pierwszego lotu	12 kwietnia 1981
Pierwsza misja	STS-1
Liczba zakończonych misji	28
Liczba orbit	4 808
Pokonany dystans	201 497 772 km
Liczba dni w przestrzeni kosmicznej	300

Columbia - pierwszy wahadłowiec NASA, który odbył lot kosmiczny. Pierwszym wahadłowcem używanym przez NASA był, co prawda, prom Enterprise, jednak był on używany tylko do testów w lotach ślizgowych, bez własnego napędu.

[edytuj] Nazwa

Columbia została nazwana za stacjonującą w Bostonie żaglówką Columbia, dowodzoną przez Roberta Graya, eksplorującą północno-zachodni Pacyfik. Nazwa upamiętnia także Columbię, moduł dowodzenia Apollo 11.

[edytuj] Ważniejsze daty

[edytuj] Udoskonalenia

Start Columbii w misji STS-1. Wyróżniają się pomalowany na biało zbiornik zewnętrzny oraz czarne elementy kadłuba.

Columbia był pierwszym promem, który przeszedł zaplanowany program inspekcji i unowocześnień. W roku 1991 Columbia została przetransportowana do swojego "miejsca narodzin" - hali montażowej firmy Rockwell w Palmdale, Kalifornia. W pojeździe dokonano około pięćdziesięciu usprawnień, między innymi dodano karbonowe hamulce, poprawiono sterowanie koła dziobowego, usunięto instrumenty używane w fazie testowej orbitera, a także poprawiono system ochrony termicznej. Orbiter powrócił na Florydę w lutym 1992.

W roku 1994 Columbia została przetransportowana do Palmdale na swój pierwszy remont kapitalny, zwany Okresem Serwisowy Orbitera (ang. Orbiter Maintenance Down Period - OMDP). Taki gruntowny remont trwa zazwyczaj rok lub dłużej, po którym w pełni sprawny pojazd jest gotowy do użytku.

Drugi OMDP Columbia przeszła w roku 1999, kiedy to inżynierowie dokonali ponad stu modyfikacji orbitera. Najbardziej znaczącą zmianą było wprowadzenie wielofunkcyjnego systemu paneli (ang. Multi-functional Electronic Display System - MEDS) - "szklanego kokpitu". MEDS zastąpił tradycyjne wskaźniki i pokrętła na rzecz małych, skomputeryzowanych ekranów. Nowy system poprawił interakcję załogi z orbiterem w czasie lotu, a także zmniejszył koszty obsługi przez wyeliminowanie przestarzałych, skomplikowanych systemów elektromechanicznych.

[edytuj] Misje

Prom kosmiczny Columbia wykonał 28 lotów, spędził w przestrzeni kosmicznej 300,74 dni, zaliczył 4 808 orbit, łącznie przeleciał 201 497 772 km (wliczając również jego ostatnią misję).

[edytuj] Katastrofa orbitera

Zobacz więcej w osobnym artykule: Katastrofa promu Columbia.

1 lutego 2003, podczas powrotu z przestrzeni kosmicznej, prom uległ zniszczeniu w wyniku uszkodzenia osłony termicznej na krawędzi natarcia lewego skrzydła. Uszkodzenie osłony nastąpiło w czasie wznoszenia po starcie, za sprawą fragmentu pianki osłaniającej zbiornik zewnętrzny wahadłowca, który oderwał się od zbiornika i uderzył w skrzydło orbitera powodując dziurę o średnicy ok. 25 cm, wskutek czego w trakcie przelotu przez termosferę gorące gazy mogły dostać się do środka. Niestety, w trakcie wejścia w atmosferę w ostatnich minutach misji, okazało się, że uszkodzenie było śmiertelnie poważne - w katastrofie zginęła cała załoga - 7 astronautów, w tym pierwszy Izraelczyk na orbicie, płk Ilan Ramon. Spowodowało to zawieszenie dalszych lotów wahadłowców NASA aż do startu promu Discovery 26 lipca 2005.

[edytuj] Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Columbia (wahadłowiec)

• Program lotów wahadłowców
• Lista misji wahadłowców
• Oznaczenia promów kosmicznych
• Orbiter Major Modification

[edytuj] Galeria

Columbia przed misją STS-1	Podejście do lądowania w bazie Edwards kończąc misję STS-1	Columbia powraca do KSC po misji STS-1	Start w misji STS-109
Lądowanie w misji STS-3	Ostatni start - misja STS-107	W trakcie lądowania STS-73

p • d • e STS-107 Główne artykuły: Prom kosmiczny Columbia • Katastrofa promu Columbia • Zbiornik zewnętrzny promu kosmicznego Załoga: Rick Husband (cmdr.) • William McCool • David Brown • Kalpana Chawla • Michael Anderson • Laurel Clark • Ilan Ramon

p • d • e System Transportu Kosmicznego Główne artykuły System Transportu Kosmicznego • Wahadłowiec kosmiczny Komponenty Orbiter  • SRB • ET Systemy SSME • SRM • OMV • RCS Orbitery w pełni funkcjonalne Columbia • Challenger • Discovery • Atlantis • Endeavour Przedmioty testów Pathfinder • Enterprise  • MPTA-ET • MPTA-098 Miejsca startu Kennedy Space Center LC-39 • Vandenberg AFB SLC-6 Przyszłość programu Shuttle-Derived Launch Vehicle • Shuttle-C • Ares I • Ares V Instalacje naziemne Vehicle Assembly Building • Mobile Launcher Platform • Crawler-transporter Katastrofy 1986 - Challenger • 2003 - Columbia Operacje Odliczanie do startu wahadłowca • Wzlot wahadłowca na orbitę • Operacje orbitalne wahadłowca • Wejście w atmosferę i lądowanie wahadłowca Różne Misje • Misje anulowane • Decyzja • Załogi • W fikcji • Shuttle Carrier Aircraft