Cytowanie – przytaczanie w tekście cudzych wywodów, powoływanie się na fakty naukowe, informacje zawarte w innych publikacjach. W naukach humanistycznych cytowanie bywa czasem określane terminem „powołania”^[1] . Cytowanie polega na:

• dosłownym przytoczeniu fragmentu czyjejś wypowiedzi (cytat)
• przytoczeniu w formie parafrazy (cytowanie sparafrazowane) – omówienie, streszczenie, przedstawienie w formie syntetycznej, uogólnienie za pomocą własnych słów faktów naukowych lub wypowiedzi innych autorów.

Cytowanie w tekście – krótka forma przypisu umieszczona w nawiasach okrągłych bezpośrednio w tekście np.:

Jak pisze Kowalski (1990), problem ma charakter interdyscyplinarny.

Wcześniejsze badania wykazały, że dziwogłówka wiosenna rozmnaża się przez partenogenezę (Kowalski 1950, Ygrekowski i Iksiński 2008)

W różnych dyscyplinach naukowych jak i czasopismach preferowane są różne formy zapisy cytowania w tekście (np. nazwiska pisane są kapitalikami). W przypadku cytowania utworu zbiorowego (wielu autorów) zazwyczaj wymienia się jedynie dwóch lub trzech pierwszych autorów (Nowakowski i Kowalski 1957, Smith & Jonnson 2007, Jacek, Placek i Pankracek 1978), gdy jest więcej współautorów, wymienia się tylko pierwszego, np. Nowakowski i in. 2005, Kwiatkowski et al. 1997. Skróconą wersją cytowania w tekście jest zapis:

Samice komarów są hematofagami [3, 5].

gdzie cyframi w nawiasie kwadratowym oznaczono odwołania do publikacji, zamieszczonych na końcu pracy w formie pełnej bibliografii, w kolejności powoływania się w tekście.

Cytowanie w tekście wykorzystywane w Polsce jest głównie w naukach przyrodniczych (ścisłych), rzadziej w naukach humanistycznych. W tych ostatnich częściej wykorzystuje się cytowanie przez przypis.

Cytowanie w formie przypisu polega na umieszczenie cyfr lub innych znaczników graficznych, gdzie pełny przypis bibliograficzny znajduje się na dole strony. W takiej formie cytuje się także w Wikipedii^[2].

[edytuj] Cytat a cytowanie

• Cytat (w wąskim rozumieniu) jest dosłownym przytoczeniem cudzych słów (także zapisanych), jednoznacznie wyróżnionych w tekście znakiem cudzysłowu lub kształtem i kolorem czcionki. Cytat odnosi się do dzieła (utworu) a więc dotyczy prawa autorskiego.
• Cytowanie (w sensie publikacji naukowej) to powoływanie się, przytaczanie dzieł poprzedników, przytaczanie danych bibliograficznych, wskazanie źródeł informacji naukowych, cytowanie to zapożyczanie cudzych myśli bez dosłownego ich przytaczania (ale ze wskazywaniem źródeł). W pracach stosuje się cytowanie w tekście lub cytowanie za pomocą odnośników. Cytowanie w powyższym sensie nie podlega prawu autorskiemu, jako ze dotyczy faktów naukowych i teorii. Cytować można dosłownie, a więc poprzez cytat, lub niedosłownie (cytowanie przez parafrazę).

[edytuj] Bibliografia

• Czachorowski S. "Jak napisać prace magisterską - poradnik dla magistranta Katedry Ekologii i Ochrony Środowiska"
• Michał Kuziak, Sławomir Rzepczyński, „Jak mówić, jak pisać?”, Wyd. Park, Bielsko-Biała 2005 (wyd. I), strony: 572-577.
• Krzysztof Narojczyk, „Dokument elektroniczny i jego opis bibliograficzny w publikacjach humanistycznych”, Wyd. WM, Olsztyn 2005, strony: 70-74.
• Weiner J., 2003. Technika pisania i prezentowania przyrodniczych prac naukowych. Przewodnik praktyczny. Wyd. III poprawione i uzupełnione. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa, strony: 61-67.

Przypisy