Czeremcha pospolita
Systematyka
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	różowce
Rodzina	różowate
Rodzaj	czeremcha
Gatunek	czeremcha zwyczajna
Nazwa systematyczna
Padus avium Mill.
Synonimy
Prunus padus L. 1753 Sp.Pl.473 1753, Padus racemosa (Lam.) Gilib.
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Pokrój

Czeremcha zwyczajna, cz. pospolita, śliwa kocierpka, trzemcha, czeremucha, smrodynia (Padus avium Mill.) – gatunek drzewa lub dużego krzewu z rodziny różowatych. Występuje w całej Europie oraz w Azji Mniejszej. W Polsce jest rośliną pospolitą.

[edytuj] Morfologia

Pokrój

Drzewo dorasta do 15 m wys., krzew od 0,5 do 4 m wys. Ma szeroką, jajowatą koronę i zwisające gałęzie. Często rozrasta się na wiele pni. Roślina łatwo wytwarza pędy odroślowe, tworząc formę krzewiastą.

Drewno 

Dosyć twarde i sprężyste, o drobnych słojach.

Liście

Jasnozielone, eliptyczne, wydłużone, bardzo gładkie, nieco skórzaste i połyskujące, ustawione skrętolegle. Blaszka liściowa o ostro i dość płytko piłkowanych brzegach, ma długość do 12 cm i posiada do 12 nerwów bocznych. U podstawy blaszki występują 1-2, łatwo odpadające, zielonkawe gruczołki miodnikowe. Roztarte liście wydzielają silny zapach.

Pędy

Na rocznych pędach nieliczne przetchlinki, pędy dość drobne i niezbyt liczne. Kora ciemna, roztarta wydziela zapach migdałów. Pączki bardzo smukłe, spiczaste, przylegające do gałązek.

Kwiaty

Białe, oszałamiająco pachnące. Związki lotne wydzielane przez kwiaty zawierają dużo bakteriobójczych fitoncydów, roztarte w palcach śmierdzą. na brzegach korony delikatnie ząbkowane, owadopylne. Zebrane są w kwiatostan – grono o długości do 15 cm.

Owoce

Kuliste, błyszczące, czarne, słodkogorzkie pestkowce o wielkości grochu, średnica ok. 8 mm. Są jadalne, z lekkim gorzkawym posmakiem (im później zebrane, tym mniej gorzkie).

[edytuj] Biologia i ekologia

• Kwitnie w kwietniu i w maju. Kwiaty przedsłupne^[1]. Roślina miododajna. Nasiona rozsiewane są przez ptaki.
• Siedlisko: olsy, lasy mieszane, zarośla. Lubi gleby bogatsze, dość wilgotne, preferuje stanowiska częściowo zacienione. Megafanerofit. Jest gatunkiem charakterystycznym dla All. Alno-Ulmion^[2].
• Liczba chromosomów 2n=32^[3].

[edytuj] Zastosowanie

• Roślina ozdobna : bywa sadzona w parkach i przy drogach.
• Sztuka kulinarna : wysuszone owoce wykorzystywane są na Syberii jako składnik nalewek i przyprawa do pierogów.

[edytuj] Ciekawostki

• Najgrubsza czeremcha zwyczajna rośnie koło Poznania, w miejscowości Brączewo, w leśnictwie Daniele (nadleśnictwo Oborniki). Ma obwód 163 cm i wysokość 17 m^[4].
• W medycynie ludowej uznawana była za roślinę leczniczą - m. in. ma własności odkażające.

Przypisy

[edytuj] Bibliografia