Czerwono-Czarni
Rok założenia	22 czerwca 1960
Rok rozwiązania	1976
Pochodzenie	Gdańsk, Polska
Gatunek	big bit rock and roll twist
Aktywność	1960-1971 1972-1976 okazjonalnie w 1977
Powiązania	Franciszek Walicki Rythm and Blues Longplay

Czerwono-Czarni – zespół wokalno-instrumentalny założony w 1960 roku w Gdańsku przez Franciszka Walickiego. Jeden z pionierów polskiego big bitu.

[edytuj] Powstanie i skład zespołu

Zespół powstał z inicjatywy Franciszka Walickiego 22 czerwca 1960 r. i w założeniu miał być kontynuacją rozwiązanego w 1959 zespołu Rythm and Blues. Pierwszy skład tworzyli: Przemysław Gwoździowski - saksofon, Wiesław Bernolak - gitara, Jerzy Wilk - fortepian, Wiesław Damięcki - kontrabas, Ryszard Żuk - perkusja, a śpiewali wówczas: Marek Tarnowski, Andrzej Jordan i Janusz Godlewski.

Później z zespołem występowali też inni soliści: Anna Cewe, Michaj Burano, Henryk Fabian, Wojciech Gąssowski, Toni Keczer, Maciej Kossowski, Jacek Lech, Józef Ledecki, Helena Majdaniec, Katarzyna Sobczyk, Karin Stanek, Marianna Wróblewska. W 1977 w zespole śpiewali Jerzy Góraj, Sandra Pasternak i Irena Woźniacka.

Przez zespół przewinęło się również wielu instrumentalistów: Marian Napieralski (trębacz); saksofoniści - Zbigniew Bizoń, Wojciech Milczyński, Mirosław Wójcik; gitarzyści - Leszek Bogdanowicz, Jerzy Korman, Seweryn Krajewski, Tadeusz Mróz, Piotr Puławski; pianiści i organiści - Janusz Koman, Józef Krzeczek, Klaudiusz Maga, Ryszard Poznakowski, Tomasz Śpiewak; gitarzyści basowi i kontrabasiści - Wiesław Katana, Stanisław Krawczyk, Zdzisław Orłowski, Janusz Rafalski, Henryk Zomerski; perkusiści - Ryszard Gromek, Jan Knap, Piotr Milewski.

Kolejnymi kierownikami muzycznymi grupy byli: Z. Garsen (1960), W. Bernolak (1961-1963), J. Krzeczek (1963), Z. Bizoń (1964), R. Poznakowski (1965-1967) oraz H. Zomerski (od 1968).

[edytuj] Działalność zespołu

Grupa zadebiutowała w czerwcu 1960 roku klubie studenckim Żak w Gdańsku. Rok później nagrała płytę. Był to pierwszy polski krążek z rock and rollową muzyką zagraniczną. Zespół brał też udział w wielu konkursach muzycznych dla początkujących wokalistów. W ten sposób karierę zaczęli m.in. tacy piosenkarze jak Wojciech Gąssowski, Helena Majdaniec czy Marianna Wróblewska.

Zespół zyskał dużą popularność i występował na licznych festiwalach i innych imprezach muzycznych (m.in. Międzynarodowy Festiwal Piosenki w Sopocie, Krajowy Festiwal Polskiej Piosenki w Opolu, gdzie zdobył wiele wyróżnień).

13 kwietnia 1967 wystąpili obok The Rolling Stones podczas ich koncertu w Warszawie. Powolny spadek popularności zaczął się od lata 1967 kiedy z zespołu odszedł Ryszard Poznakowski. W 1968 wzorem awangardy rockowej zrealizowali Mszę beatową napisaną przez Katarzynę Gärtner i Kazimierza Grześkowiaka. Premiera spektaklu odbyła się w kościele św. Krzysztofa w Podkowie Leśnej pod Warszawą.

W 1971 roku zespół zawiesił swoją działalność. Wznowił ją w 1972, jednak poza występem na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu nie odniósł większych sukcesów. W zasadzie w 1976 roku zespół zakończył działalność, w kolejnym występował już tylko okazjonalnie z nowymi solistami (J. Góraj, S. Pasternak, I. Woźniacka) i zazwyczaj pod nową nazwą Longplay.

Niektórzy wokaliści kontynuowali solową karierę - np. Karin Stanek, Helena Majdaniec, Maciej Kossowski czy Jacek Lech.

Obecnie wielu muzyków Czerwono-Czarnych już nie żyje – Klaudiusz Maga zmarł 27 lutego 1971 r., Ryszard Gromek 27 września 1984, Tadeusz Mróz 17 września 1991^[1], Józef Krzeczek, Helena Majdaniec 18 stycznia 2002, Przemysław Gwoździowski 23 września 2005, Jacek Lech 25 marca 2007.

[edytuj] Nagrody i wyróżnienia

[edytuj] Na KFPP w Opolu

• wyróżnienie dla Michaja Burano
• wyróżnienie dla Heleny Majdaniec
• wyróżnienie dla Katarzyny Sobczyk
• wyróżnienie dla Karin Stanek
• 1964 - III nagroda dla piosenki O mnie się nie martw
• 1966 - nagroda Przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji za piosenkę Nie bądź taki Szybki Bill
• 1967 - nagroda Towarzystwa Przyjaciół Opola za piosenkę Trzynastego

[edytuj] Pozostałe

• 1972 - Srebrny Pierścień na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu

[edytuj] Wybrana dyskografia

• 1961 - Czerwono-Czarni (EP, Pronit N-0169)
• 1962 - Karin Stanek, Czerwono-Czarni (SP, Muza SP-323)
• 1962 - Czerwono-Czarni: The twist (EP, Muza N-0198)
• 1963 - Helena Majdaniec, Czerwono-Czarni (EP, Muza N-0237)
• 1963 - Michaj Burano, Czerwono-Czarni (EP, Pronit N-0238)
• 1963 - Czerwono-Czarni (EP, Muza N-0236)
• 1963 - Karin Stanek, Czerwono-Czarni (EP, Pronit N-0257)
• 1963 - Karin Stanek, Czerwono-Czarni (EP, Pronit N-0289)
• 1964 - Maciej Kossowski,Czerwono - Czarni (EP, Pronit, N 0302)
• 1964 - Czerwono-Czarni (EP, Muza N-0304)
• 1965 - Katarzyna Sobczyk, Czerwono-Czarni (EP, Muza N-0383)
• 1966 - Czerwono-Czarni (SP, Pronit SP-170)
• 1966 - Katarzyna Sobczyk, Czerwono-Czarni (SP, Pronit SP-169)
• 1966 - Czerwono-Czarni (EP, Pronit N-0447)
• 1966 - Czerwono-Czarni (LP, CMuza SXL-0352)
• 1967 - Toni Keczer, Czerwono-Czarni (SP, Pronit SP-179)
• 1967 - Toni Keczer, Czerwono-Czarni (EP, Muza N-0469)
• 1967 - Czerwono-Czarni (EP, Muza N-0470)
• 1967 - Czerwono-Czarni: 17.000.000 (LP, Muza SXL-0458)
• 1968 - Katarzyna Sobczyk, Czerwono-Czarni (SP, Pronit SP-234)
• 1968 - Czerwono-Czarni: Katarzyna Gaertner - Pan przyjacielem moim - msza beatowa (LP, Muza SXL-0475)
• 1968 - Czerwono-Czarni (EP, Muza N-0526)
• 1968 - Czerwono-Czarni: Zakochani są sami na świecie (LP, Pronit XL-0491)
• 1970 - Jacek Lech, Czerwono-Czarni (EP, Muza N-0618)
• 1984 - Czerwono-Czarni: Czerwono-Czarni - Z archiwum polskiego beatu vol. 1 (LP, Muza SX-2198; reedycja płyty XL0352)
• 1984 - Czerwono-Czarni: 17.000.000. - Z archiwum polskiego beatu vol. 2 (LP, Muza SX-2199)

[edytuj] Najważniejsze utwory

[edytuj] Piosenki

• Agatko, pocałuj
• Angelina
• Ballada cygańska (Wezmę w drogę złoty księżyc)
• Bądź dziewczyną moich marzeń
• Będziesz tylko w tej piosence
• Był taki ktoś
• Chłopiec z gitarą
• Cztery mile za piec
• Dwudziestolatki
• Gaz, panie szofer
• Ja mam taniec, śpiew i ciebie
• Jedziemy autostopem
• Let's Twist Again
• Little gigolo
• Lucille
• Malowana piosenka
• Mały Książę
• Napiszę do ciebie z dalekiej podróży
• Nie bądź taki Szybki Bill
• Nie wiem, czy to warto
• Nie zawsze musi byc pochmurny dzien
• O mnie się nie martw
• Oczy czarne
• Opowiedz mi swoją historię
• Pod papugami
• Siedemnaście milionów
• Szkolny Bal
• Tato, kup mi dżinsy
• To nie grzech
• Trochę dobrze, trochę źle
• Trzynastego
• Trzysta tysięcy gitar
• Wala twist
• Wio, kary
• Z tobą, tylko z tobą

[edytuj] Utwory instrumentalne

• Lot trzmiela
• Sandwicz

[edytuj] Ciekawostki

• Grupa ta przez długi czas rywalizowała z zespołem Niebiesko-Czarni.
• W 1961 roku zespół zorganizował ogólnopolski konkurs Szukamy Młodych Talentów.
• Kilka piosenek Czerwono-Czarnych przypomnieli w przedstawieniach muzycznych artyści Teatru Studio Buffo (Był taki ktoś, Dwudziestolatki, Lucille, Mały Książę, Nie bądź taki Szybki Bill, O mnie się nie martw, Wala twist).
• Niektóre piosenki zespołu wykonywane są także przez artystów młodego pokolenia (Doda, Kasia Klich).
• Piosenka Pod papugami najbardziej znana jest w wykonaniu Czesława Niemena.
• Piosenki Będziesz tylko w tej piosence i Opowiedz mi swoją historię zostały przypomniane w programie telewizyjnej MdM, czyli Mann do Materny, Materna do Manna.
• Piosenka Nie wiem, czy to warto znana jest też z wykonań Czesława Niemena, Krystyny Jandy, Katarzyny Groniec.

[edytuj] Bibliografia

• Wolański R., Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Warszawa 1995, Agencja Wydawnicza MOREX, ISBN 83-86848-05-7, tu hasło Czerwono-Czarni, s. 33, 34.

[edytuj] Przypisy

1. ↑ Leszek Gnoiński, Jan Skaradziński, Encyklopedia polskiego rocka, wyd. IV, Poznań 2006, s. 142.