Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Czwarta zasada termodynamiki - w termodynamice nierównowagowej jest to zwyczajowe określenie tzw. relacji wzajemności Onsagera, które stwierdzają symetrię związków między tzw. uogólnionymi siłami termodynamicznymi a wywołanymi przez nie przepływami. Relacje te zostały podane w 1931 przez Larsa Onsagera, który za ich sformułowanie i wyprowadzenie otrzymał w 1968 nagrodę Nobla w dziedzinie chemii.

Relacje Onsagera dotyczą termodynamiki procesów nieodwracalnych, np.:

• przekazywanie ciepła (przewodzenie)
• przekazywanie materii (dyfuzja)
• przekazywanie pędu (siła tarcia)
• przepływ prądu

Zasada Onsagera stwierdza, że macierz współczynników fenomenologicznych jest symetryczna: L_ik = L_ki

Zasada Onsagera obowiązuje przy większości zjawisk dotyczących sił i przepływów blisko stanu równowagi termodynamicznej. Rozszerzenie tej zasady zostało podane przez Casimira:

Jeżeli równocześnie występują zjawiska od parametrów typu alfa będących parzystą funkcją prędkości cząstek i od param. typu beta, będących nieparzystą funkcją prędkości, to obowiązuje zasada wzajemności Onsagera-Casimira.

[edytuj] Zobacz też

• termodynamika
• zasady termodynamiki
  • zerowa zasada termodynamiki
  • pierwsza zasada termodynamiki
  • druga zasada termodynamiki
  • trzecia zasada termodynamiki
  • czwarta zasada termodynamiki