Efekt przypowierzchniowy to ogólny termin, określający każdy rodzaj efektu aerodynamicznego, występujacego gdy kadłub pojazdu bądź jego części przemieszczają się w niewielkiej odległości od powierzchni.

Wyróżniamy dwie główne kategorie efektu przypowierzchniowego:

- efekt przypowierzchniowy w statkach powietrznych - jest to w szczególności efekt wznoszący w samolotach o nieruchomych skrzydłach, który został wykorzystany do stworzenia pojazdów przypowierzchniowych (ekranoplan). Podobne efekty występuja także w śmigłowcach i innych statkach powietrznych, z róznych przyczyn. Wznoszący efekt przypowierzchniowy jest także badany pod kątem potencjalnej przydatnosci w konstrukcji pociągow opartych na poduszce powietrznej.

- efekt przypowierzchniowy w samochodach- całkiem odmienny efekt, który jest używany do stworzenia siły dociskającej pojazd do drogi, aby zwiększyć przyczepność. W tym kontekście termin "efekt przypowierzchniowy" jest także używany na określenie części aerodynamicznych, które mają to powodować.