Wikipedia - kopia Wikipedii, wolnej encyklopedii
Era poprzedzająca Era omawiana Era następna
mezozoik kenozoik trwa do dziś
tabela stratygraficzna

Era kenozoiczna, kenozoik to era, która rozpoczęła się od zagłady wielkich gadów, prawdopodobnie na skutek uderzenia wielkiego meteorytu w Ziemię (zobacz Wymieranie kredowe) i trwa do dziś. Era kenozoiczna bywa czasem określana mianem ery ssaków, owadów lub ery roślin kwiatowych, bowiem te grupy przeszły w niej równie intensywny rozwój ewolucyjny.

Spis treści

[edytuj] Najważniejsze wydarzenia

Era Okres
(lat temu)
Epoka
(lat temu)
Geologia Biologia
Ken Neogen
(23,03 mln do dziś)
holocen
(11,5 tys. do dziś)
Ocieplenie klimatu, stopienie lądolodu skandynawskiego, powstanie Bałtyku. Intensywny rozwój społeczności ludzkiej, wyginięcie wielkich ssaków
plejstocen
(1,806 mln – 11,5 tys.)
Ochłodzenie klimatu, masywne lądolody, okresy zlodowaceń i interglacjałów. Pod koniec: ustąpienie ostatniego lodowca ze środkowej Europy. Pojawienie Homo sapiens, olbrzymie ssaki plejstoceńskie.
pliocen
(5,332 mln – 1,806 mln)
Morze Śródziemne odzyskuje połączenie z Oceanem Atlantyckim, powstaje Przesmyk Panamski Wymieranie lasów, rozprzestrzenienie trawożernych kopytnych.
miocen
(23,03 mln – 5,332 mln)
orogeneza alpejska – powstają Alpy, Andy i Himalaje, powstanie Morza Śródziemnego Stepowienie dużych obszarów. Istnieje już większość obecnych rodzin ptaków i ssaków.
paleogen
(65 mln – 23,03 mln)
oligocen
(33,9 mln – 23,03 mln)
duża aktywność wulkanów pojawiają się jeleniowate, ewoluują pierwsze naczelne
eocen
(55,8 mln – 33,9 mln)
oddzielenie się Ameryki Północnej od Europy i Ameryki Południowej od Antarktydy. pojawia się wiele występujących do dziś rzędów gadów i ssaków.
paleocen
(65,5 mln – 55,8 mln)
strefy subtropikalne sięgają do regionów polarnych ssaki archaiczne

[edytuj] Stary podział ery kenozoicznej (obowiązujący do 2007 r.)

Era Okres
(lat temu)
Podokres
(lat temu)
epoka
(lat temu)
Kenozoik czwartorzęd
(1,87 mln do dziś)
holocen
(12 tys. do dziś)
plejstocen
(1,87 mln-12 tys.)
trzeciorzęd
(65 mln – 1,87 mln)
neogen
(24 mln – 1,87 mln
pliocen
(5,332 mln-1,806 mln)
miocen
(23,03 mln-5,332 mln)
paleogen
(65 mln-24 mln)
oligocen
(33,9 mln-23,03 mln)
eocen
(55,8 mln-33,9 mln)
paleocen
(65,5 mln-55,8 mln)

[edytuj] Geologia

Intensywna orogeneza alpejska powoduje w paleocenie wyniesienie Gór Skalistych, a w następnych epokach wyniesienie gór Sierra Nevada i nowego pasma Gór Skalistych. Przez znaczną część eocenu Afryka i Ameryka Południowa są całkowicie odizolowane od lądów półkuli północnej.

[edytuj] Fauna

W erze mezozoicznej doszło do wykształcenia najpierwotniejszych ssaków – jajorodnych stekowców. Już w kredzie istniały ssaki żyworodne – torbacze, a nawet łożyskowce. Kenozoik charakteryzuje się dalszym rozwojem ssaków. Ssaki żyjące na początku paleocenu to przede wszystkim pozostałości kredowe: wieloguzkowce, torbacze i prymitywne ssaki łożyskowe. Nie ma dużych drapieżników. Na półkuli północnej pojawiają się pierwsze naczelne (Plesiadapiforma). Następuje intensywna ewolucja łożyskowców i ich specjalizacja. Pojawiają się pradrapieżne i prakopytne (paleocen). Eocen ("świt nowych czasów") zawdzięcza swą nazwę faktowi, że w czasie jego trwania pojawia się wiele występujących do dziś rzędów ssaków, a także niektóre istniejące nadal rodziny. Do najbardziej wyspecjalizowanych należą: nietoperze, walenie i syreny. Wtedy też pojawiają się lemurowate i wyrakowate. Parzystokopytne reprezentowane są m.in. przez maleńkiego "jelenia" Diacodexis, a nieparzystokopytne przez pierwszego konia – Hyracotherium.

[edytuj] Flora

We wczesnym trzeciorzędzie wokół biegunów rozciągają się lasy wielkolistnych drzew zrzucających liście na zimę. Pozostałe obszary globu porastają lasy tropikalne.


ODP | Europa | Wikipedia | Azja | Healthy Blogs
Warszawa | Herbalife | tanie linie | herbata | Park Wodny