Ernest Nagel (ur. 16 listopada 1901r. w Pradze, zm. 22 września 1985r. w Nowym Jorku) – filozof nauki, przedstawiciel pozytywizmu logicznego.

W roku 1911 rodzina Nagela wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych. W roku 1923 Nagel ukończył City College of New York, a w 1930 otrzymał tytuł doktora na Uniwersytecie Columbia. Z uniwersytetem tym związał całą swoją karierę naukową, uzyskując w roku 1967 tytuł profesora. Rok akademicki 1966-1967 spędził na Uniwersytecie Rockefellera.

Jego główne dzieło, "The Structure of Science", zapoczątkowało nowy nurt badań w filozofii nauki, tak zwaną analityczną filozofię nauki. Często traktowane jest jako jeden z podstawowych podręczników filozofii nauki. Obejmuje swoim zakresem zagadnienia takie jak:
- nauka i zdrowy rozsądek
- cztery typy wyjaśniania naukowego
- dedukcyjny model wyjaśniania
- logiczna charakterystyka praw naukowych
- ogólność przypadkowa i nomologiczna
- prawa eksperymentalne i teorie
- składniki strukturalne teorii - w tym zagadnienie modelu teoretycznego
- status poznawczy teorii - stanowisko opisowe lub pozytywistyczne, instrumentalistyczne i realistyczne
- przyczynowość i indeterminizm w fizyce
- metodologiczne problemy nauk społecznych
- zagadnienia logiki nauk historycznych
Nagel zasugerował w nim, że postulując równoważność między pojęciami różnych nauk, udałoby się wyeliminować wszelkie ich zobowiązania ontologiczne, poza tymi, które są niezbędne dla nauk podstawowych. Obok Rudolfa Carnapa, Hansa Reichenbacha i Carla Hempela był głównym przedstawicielem amerykańskiego pozytywizmu logicznego.

Wraz z Morrisem Cohenem, swoim byłym wykładowcą z Uniwersytetu Columbia, Nagel napisał "An Introduction to Logic and the Scientific Method". W roku 1958 wraz z Jamesem R. Newmanem napisał książeczkę "Gödel's proof", elementarne wprowadzenie w tematykę twierdzeń Gödla (polskie wydanie ukazało się nakładem PWN w 1966 roku pod tytułem "Twierdzenie Gödla"). W latach 1939-56 pracował w redakcji Journal of Philosophy, a w latach 1940-46 Journal of Symbolic Logic.

[edytuj] bibliografia

Struktura nauki, przekład zbiorowy, PWN Warszawa 1970, str 521