Feliks Perl Res, Juliusz, Latarnik, Rewolucjonista
Urodzony	26 kwietnia 1871 Warszawa, Imperium Rosyjskie
Zmarł	15 kwietnia 1927 Warszawa, Polska
Galeria w Wikimedia Commons

Grób Perla na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie

Feliks Perl, ps. Res, Juliusz, Latarnik, Rewolucjonista i in. (ur. 26 kwietnia 1871 w Warszawie, zm. 15 kwietnia 1927, tamże) – polski działacz socjalistyczny i publicysta żydowskiego pochodzenia.

Urodził sie w zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Ojciec jego brał udzial w powstaniu styczniowym 1863 r. i był z tego powodu aresztowany. W 1888 r. ukończył gimnazjum i rozpoczał studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. W tym czasie razem z Bolesławem Jędrzejowskim pisze odezwy dla Socjalno-Rewolucyjna Partia "Proletariat", tzw. II Proletariatu. Prześladowania wobec uczestników ruchu zmuszają go do wyjazdu za granicę. Początkowo do Berlina, skąd zostaje wydalony, nastepnie w 1892 r.do Paryża. Uczestnik tzw. Zjazdu paryskiego tworzącego Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich a tym samym PPS. Rząd francuski wydala go z granci Francji. Perł przenosi się do Londynu a nastepnie Berna. Stamtąd pisze artykuły do "Przedświtu" i pisze doktorat. Po pewnym czasie znów przenosi się do Londynu. W 1987 r. po zjeżdzie Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich wyjeżdża do Lwowa. Po aresztowaniu Józefa Piłsudskiego w 1900 r. wyjeżdża do zaboru rosysjkiego objąć redakcję "Robotnika" w Kijowie, Rydze i Warszawie.

Aresztowany przypadkowo na ulicy w Warszawie w sierpniu 1904 r. zostaje osadzony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej.

Od 1906 w PPS-Frakcji Rewolucyjnej. Był jednym z głównych architektów niepodległościowej linii PPS. Po pewnym czasie znów aresztowany, zaś po wypuszczeniu przenosi się do Galicji. Zamieszkuje w Krakowie a następnie we Lwowie. W okresie 1912 - 1914 r. sprzeciwiając się polityce Józefa Piłsudskiego tworzy PPS Opozycję.

W latach 1915-1927 był redaktorem naczelnym Robotnika. Od 1919 we władzach naczelnych PPS, oraz poseł na Sejm. Od 1924 do 1926 był przewodniczącym Centralnego Komitetu Wykonawczego PPS. Po przewrocie majowym niechętny Piłsudskiemu, którego oskarżał o antydemokratyzm i porzucenie programu PPS.

Został pochowany na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie.

Pośmiertnie w 1931 r. nadano mu Krzyż Niepodległości. Jednak wdowa po Feliksie Perlu odmówiła jego przyjęcia.

[edytuj] Publikacje

• Krótka historia wielkiej rewolucji francuskiej, Londyn 1896; Kraków 1903;
• Adam Mickiewicz,Londyn 1898, następne wydania: Petersburg 1905, Warszawa 1906;
• Socjalizm dzieckiem chrześcijaństwa, Kraków 1906;
• Płace robotnicze a strajk, Warszawa 1906;
• Wilhelm Liebknecht, Warszawa 1906;
• Koordynacja czy utożsamienie, Warszawa 1906;
• Komunizm w pierwotnym chrześcijaństwie, Warszawa 1906;
• Kilka słów o naszym stosunku do rewolucji rosyjskiej, Warszawa 1907;
• Systemy wyborcze ważniejszych państw konstytucyjnych, Warszawa 1907;
• Kwestia polska w oświetleniu socjlanej demokracji polskiej, Warszawa 1907;
• Partiotyzm i socjalizm, Warszawa 1907; Warszawa 1909;
• Dzieje ruchu socjalistycznego w zaborze rosyjskim, Warszawa 1910, Warszawa 1932, Warszawa 1958;
• Rewolucja 1848 r. we Francji, Warszawa-Kraków 1911;
• Jak odpowiadać na zarzuty przeciwników?, Warszawa 1913;
• O związkach zawodowych i ich znaczeniu dla klasy robotniczej, Dąbrowa Górnicza 1916;
• Esdectwo w walce z socjalizmem naukowym, Warszawa 1917;
• O bolszewiźmie i bolszewikach, Warszawa 1918;

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Feliks Perl (1871-1927)

[edytuj] Bibliografia

• Niwiński J., Feliks Perl - współtwórca PPS w: PPS. Wspomnienia z lat 1918-1939, Warszawa 1987
• Krzesławski J., Feliks Perl, "Kronika Ruchu rewolucyjnego w Polsce" nr4 z 1935 r.