Festiwale LGBT w Polsce organizowane są przez środowisko mniejszości seksualnych oraz organizacji społecznych wspierających ruch walki o prawa osób LGBT. Festiwale te obejmują cykle imprez artystycznych, spotkania dyskusyjne i warsztaty, a często również uliczne manifestacje. Wśród celów, które przyświecają takim imprezom, wymienia się m.in. walkę z homofobią i stereotypami, promowanie kultury różnorodności, wywoływanie debaty publicznej nad rolą LGBT w polskim społeczeństwie. Festiwale te skupiają się w dużych miastach, takich jak Warszawa, Kraków i Wrocław.

Za początek otwartego społecznego ruchu kulturalnego LGBT w Polsce można uznać pierwszy w kraju publiczny happening dotyczący homoseksualizmu, który odbył się w 1998 r. pod Kolumną Zygmunta w Warszawie^[1]. Kolejnne, już profesjonalne przedsięwzięcia w dziedzinie kultury LGBT, powstawały w miarę rozwoju ruchu LGBT w Polsce:

• 2003:
  • Festiwal Kultura dla Tolerancji w Krakowie
  • Festiwal Przeciwko Wykluczeniom – Lesbijki, Geje i Przyjaciele we Wrocławiu
• 2006:
  • Festiwal Równości w Warszawie
  • Festiwal Kina LGBT "Pryzmat" w Warszawie
  • QueerFest w Toruniu
  • Festiwal Filmu Queer w Łodzi
• 2007:
  • Festiwal Równe Prawa do Miłości w Warszawie
• 2008:
  • Festiwal Tęczowych Rodzin w Warszawie
  • Śląskie Dni Równych Szans Dla Wszystkich w Katowicach

[edytuj] Festiwal Kultura dla Tolerancji w Krakowie

Krakowski Marsz Tolerancji w 2007 r.

Festiwal zapoczątkowała w 2003 r. grupa studentów związanych wówczas z krakowskim oddziałem Kampanii Przeciw Homofobii, która podjęła się firmowania imprezy. Jej głównym pomysłodawcą był Tomasz Szypuła, późniejszy szef pierwszej edycji festiwalu, która odbyła się w dniach 6-9 maja 2004 r. Patronat nad festiwalem objęła Pełnomocnik Rządu do Spraw Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn, Izabela Jaruga-Nowacka i ambasada Szwecji w Warszawie.

Medialne zainteresowanie festiwalem wzrosło na skutek gwałtownych protestów ze strony niektórych organizacji konserwatywnych i prawicowych. Wytworzyła się publiczna debata na temat sytuacji LGBT, ich społecznego miejsca oraz praw do korzystania z przestrzeni publicznej. Kolportowano w Krakowie ulotki wzywające do zablokowania festiwalu; usiłowano również wywierać nacisk na rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego i władze Krakowa w tej samej sprawie. Organizatorzy otrzymali natomiast poparcie ze strony zagranicznych organizacji, a grupa artystów i intelektualistów związanych z Krakowem (m.in. Wisława Szymborska i Czesław Miłosz) w liście otwartym wyraziła swoją solidarność z organizatorami. Program wydarzeń festiwalu obejmował:

• konferencję naukową zorganizowaną przy współpracy z Instytutem Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego,
• wizytę w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau i złożenie hołdu homoseksualistom – ofiarom nazizmu,
• Marsz Tolerancji na ulicach Krakowa,
• dyskusje, warsztaty, spotkania z twórcami i działaczami społecznymi związanymi z ruchem LGBT, pokazy filmów i zamykający festiwal koncert rockowy.

Rokrocznie odbywają się kolejne edycje, do których włączyły się m.in. organizacja Lambda Kraków. Organizatorzy otrzymali wsparcie ze strony Komisji Europejskiej, Instytutu Francuskiego w Krakowie, British Council w Krakowie oraz ILGA-Europe. W 2005 r. została powołana do życia Fundacja Kultura dla Tolerancji, która przejęła organizację festiwalu^[2].

[edytuj] Festiwal Kina LGBT "Pryzmat" w Warszawie

"Pryzmat" jest przeglądem filmów LGBT organizowanym co roku w kinie "Luna" w Warszawie. Według organizatorów, celem festiwalu jest upowszechnianie kultury filmowej, poruszającej kwestie społeczne. Wybór prezentowanych filmów ma obejmować obrazy, które swoją treścią i przesłaniem przedstawiają pewne wartości i postawy społeczne i twórców chcących zademonstrować wagę zagadnień takich, jak otwartość światopoglądowa, przeciwdziałanie dyskryminacji czy inne, istotne humanistyczne^[3].

Pierwsza edycja odbyła się 10-12 listopada 2006 r. i objęła pokazy dziewięciu filmów dokumentalnych i fabularnych z różnych krajów: Nietolerancja - Ivan, Z niezwykłym okrucieństwem, Raz na wozie, raz pod wozem, Gypo, Mój punkt widzenia, Meluzyna, Butch Mystique, Niewidoczna, i Transparent oraz spotkania z kilkoma ich twórcami^[4]. Kolejna edycja (9-11 listopada 2007) objęła już ponad 50 filmów w 15 blokach tematycznych. Festiwal zyskał formułę konkursową – nagrody w trzech kategoriach przyznawało międzynarodowe jury, w jednej publiczność. Gośćmi festiwalu byli aktorzy i twórcy filmowi, m.in. Jacek Poniedziałek, Nicholas Tedeschi, November Wanderin, Kristian Petersen, Wayne Yung, Dan Borden, Anna Boluda i Maria Majewski^[5]. Patronat nad festiwalem objęło stowarzyszenie i redakcja "Nigdy Więcej" łącząc go z obchodami Międzynarodowego Dnia Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem.

[edytuj] Festiwal Przeciwko Wykluczeniom – Lesbijki, Geje i Przyjaciele we Wrocławiu

To wrocławski festiwal kulturalno-naukowy poświęcony różnorodnym fenomenom kultury LGBT i queer oraz przeciwdziałaniu wykluczeniom społecznym. Organizatorami pierwszej edycji festiwalu w 2003 roku były trzy podmioty: Anarchofeministyczna Grupa Liberta, Centrum Reanimacji Kultury (obecnie CRK Jagiellończyka) oraz Koło Naukowe Queer Studies Nic Tak Samo (Uniwersytet Wrocławski)^[6]. W następnych latach do pracy przy festiwalu przystępowały kolejne grupy, a lista organizatorów nadal pozostaje otwarta. W programach festiwalu pojawiały się wydarzenia typowo naukowe (wykłady, warsztaty, dyskusje akademickie), artystyczne (koncerty, teatr, performance, kabaret, wystawy) oraz akcje uliczne. Najczęściej reprezentowanym gatunkiem muzyki był Queercore, Riot Grrrl oraz Electro Punk^[7].

Jednym z motywów V edycji, która odbyła się w dniach 14-21 października 2007 r., była hagiografia świętego Sebastiana. Przedstawiono m.in. prezentację Janusza Boguszewicza pt. Patron gejów i żołnierzy – św. Sebastian a sztuka cierpienia oraz film Dereka Jarmana pt. Sebastian^[8]. W dyskusji panelowej przeprowadzono również rozmowę Religioznawcze i duszpasterskie spojrzenie na cielesność i seksualność z udziałem Janusza Niedźwiedzkiego i Tomasza Puchalskiego^[9] W sobotę 20 października wygłosiła wykład prof. dr hab. Maria Szyszkowska.

W dniach 16-21 października 2008 r. odbyła się VI edycja festiwalu. W jego przygotowanie włączyli się m.in. Amnesty International Wrocław, Kampania Przeciw Homofobii Wrocław i ugrupowanie Młodzi Socjaliści. Program VI edycji obejmował^[10]:

• Rafał Majka – wykład pt. Sorry, ale tutaj wstęp mają tylko geje i lesbijki. Spadaj albo wszystko popsujesz, czyli to, co normalne kontra radykalizm queer"
• Raimund Wolfert – wykład pt. Między kryształowymi nocami – rekonstrukcja życia queerowego w Breslau,
• Yga Kostrzewa i Michał Barski – spotkanie pt. Porozmawiajmy o osobach LGBTQ,
• dr Tomasz Sikora – wykład pt. Sztuka mięsa, czyli pornografia a wegetarianizm,
• pokaz filmu Trans-misja i spotkanie z jego twórczyniami,
• spotkanie z pełnomocnikiem ds. ochrony praw człowieka w Komendzie Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu.

Odbyły się również ćwiczenia i dyskusje dotyczące społecznej różnorodności i przeciwdziałania dyskryminacji oraz warsztaty, podczas których uczestnicy zdobywali wiedzę na temat uprzedzeń i stereotypów, przyglądali się własnym doświadczeniom wykluczenia, zdobywali umiejętność identyfikacji przypadków dyskryminacji i reagowania na nie^[11].

[edytuj] Festiwal Równości w Warszawie

Parada Równości 2007 towarzysząca Festiwalowi Równości w Warszawie

Impreza zapoczątkowana została w 2006 r. i związana z organizowaną w Warszawie Paradą Równości. Obejmowała początkowo przegląd filmów kinowych, telewizyjnych i internetowych o tematyce LGBT, spotkania z artystami i panele dyskusyjne. Od 2008 r. została wzbogacona o szereg wydarzeń towarzyszących: wystaw malarstwa, grafiki i komiksu, przedstawień teatralnych, premierowych prezentacji książkowych^[12]. Podczas festiwalu wręczane są m.in. nagrody Hiacynt.

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] QueerFest w Toruniu

Organizowana w listopadzie corocznie od 2006 r. impreza poświęcona głównie kulturze queer i queercore. Pierwsza edycja powstała jako projekt badawczy toruńskiej Kampanii Przeciw Homofobii oraz członków Międzywydziałowego Studenckiego Koła Gender przy Uniwersytecie Mikołaja Koprenika w Toruniu stawiających sobie za cel walkę z homofobią. Druga edycja w 2007 r. nazwana QueerFest 2 w szerszej formule objęła m.in. warsztaty antydyskryminacyjne, wernisaż wystawy fotograficznej Jenni Ramme, pokaz filmów queer, multimedialny wykład pt. Queer core – początki i estetyka ruchu na przykładzie dwóch czołowych zespołów queer punk: Tribe8 oraz Pansy Division oraz wykład o kinematografii queer. Odbyło się również spotkanie z Anną Laszuk, autorką książki Dziewczyny wyjdźcie z szafy!, oraz show drag queen Rafalali. Organizatorami tej edycji byli Anarchofeministycza Grupa SisterToSister i KPH oddział w Toruniu. Wstęp na wszystkie imprezy był bezpłatny^[13][14].

[edytuj] Festiwal Filmu Queer w Łodzi

Festiwal organizowany od 2006 r. w łódzkim kinie "Cytryna" (ul. Zachodnia 81/83). Filmy pierwszej edycji festiwalu zorganizowanego w dniach 18-22 października zgrupowane zostały w cztery bloki tematyczne:

• blok "Panorama" objął najnowsze produkcje polskie i zagraniczne, m.in. Kochankowie z Marony, Homo Father, The Pink Mirror,
• blok "Eksperyment" prezentujący filmy niepokorne, niezależne, alternatywne dokumenty oraz video-art,
• blok "Dokument" składający się z filmów dokumentalnych, m.in. obrazy duetu Laurie Colbert i Dominique Cardona, film Poza nienawiścią w reżyserii Oliviera Meyrou, Życie tańcem pisane Mariana Czury,
• blok "Retrospektywy" na który składały się sztandarowe dzieła new queer cinema – Lilie Johna Greysona, Paris Is Burning Jenni Livingstone, klasyk nurtu black queer cinema Tongues Untied Marlona Riggsa i inne.

Poza projekcjami festiwal objął m.in. konferencję naukową "O polityce ciała i pożądania w kulturze audiowizualnej", spotkania z reżyserami (Paul Lee, Monika Treut, Marian Czura, Izabela Cywińska, Piotr Matwiejczyk) oraz koncerty^[15].

Druga edycja odbyła się 5-9 listopada 2008 r., a jej organizatorami byli: Fundacja Inicjatyw Kulturalnych Plaster, nieformalna grupa "a million different loves!?", Kino "Cytryna" oraz Klub Jazzga. Organizatorzy przygotowali projekcje filmowe poruszające kwestie tożsamości: płci i seksualności (m.in. eksplorujący tzw. motyw "homo-potwora"), lesbijskiego rodzicielstwa i transpłciowości. W programie festiwalu znalazły się różnorodne produkcje filmowe z całego świata: od tradycyjnych narracji fabularnych po formalne eksperymenty i dokumenty, od kina niemalże familijnego po produkcje jednoznacznie obrazoburcze. Pokazano przegląd twórczości Malgi Kubiak oraz retrospektywę Mike'a Hoolbooma. Uzupełnieniem pięciu dni projekcji były warsztaty, przedstawienia teatralne, panele dyskusyjne i koncerty współorganizowane przez Amnesty International oraz Klub Krytyki Politycznej^[16].

[edytuj] Festiwal Równe Prawa do Miłości w Warszawie

Jest wydarzeniem organizowanym corocznie w Walentynki, którego głównym organizatorem jest Grupa Młodzieżowa Kampanii Przeciw Homofobii. Festiwal po raz pierwszy odbył się w lutym 2007 roku, druga edycja w 2008 r. Według organizatorów przedsięwzięcie to ma na celu zwrócenie uwagi na romantyczną i apolityczną stronę homoseksualnej miłości, którą zazwyczaj pomija się w społecznych debatach na ten temat. W programie uwzględnione są również problemy z miłością mniejszości wyznaniowych i etnicznych. Imprezy odbywają się w kilku wybranych warszawskich klubach, galeriach, kawiarniach. Kulminacją jest "kotylionowa" impreza skierowana do wszystkich osób chętnych poznania kogoś drugiego w otaczającej go atmosferze walentynkowej miłości^[17].

[edytuj] Festiwal Tęczowych Rodzin w Warszawie

Festiwal ten jest jednym z przedsięwzięć stowarzyszenia Kampania Przeciw Homofobii. Jego celem jest pokazanie różnorodności rodzin jakie tworzą ludzie we współczesnym świecie oraz przekazanie wiedzy na temat różnorodności społeczeństw w XXI wieku, procesów zmian jakim podlegają, formułowania nowych form rodzinnych i grupowych. Pierwsza edycja Festiwalu Tęczowych Rodzin miała miejsce 22–26 października 2008 r. i obejmowała m.in. turniej sportowy i spotkanie piknikowe, wykład i dyskusję na temat sytuacji prawnej rodzin LGBT, wystawę twórczości Edyty Bystroń, pokazy kilku filmów oraz warsztaty prawne^[18].

[edytuj] Śląskie Dni Równych Szans Dla Wszystkich w Katowicach

Impreza organizowana przez Ślaski Oddział Kampani Przeciw Homofobii po raz pierwszy od 15 do 18 maja 2008 r. W programie tej edycji znalazły się takie wydarzenia jak: wystawa fotograficznna Spouses For Life, warsztaty antydyskryminacyjne prowadzone przez dr Aleksandrę Banot, warsztaty tożsamości gejowskiej i lesbijskiej, Marsz Równych Szans po ulicach Katowic, debata polityczna Po marszu i co dalej? z udziałem polityków, działaczy i naukowców (Kazimierz Kutz, dr Małgorzata Tkacz–Janik, Małgorzata Jonczy-Adamska, Anna Zawadzka, Yga Kostrzewa, Rafał Janowski, Magdalena Czmuda, Mirosław Neinert)^[19].

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

Portal:
Film

Portal:
LGBT

• Motywy LGBT w filmie
• Mezipatra
• New queer cinema
• Organizacje LGBT