Fleur-de-lis, fleur-de-lys, niekiedy w archaicznej pisowni fleur-de-luce (fr. "kwiat lilii") - figura heraldyczna w kształcie stylizowanego kwiatu lilii, najprawdopodobniej kosaćca żółtego (Iris pseudacorus).
Fleur-de-lis w heraldyce łączony jest często z monarchią francuską. Został przyjęty w XI wieku przez króla Filipa I, którego wnuk Ludwik VII z kolei po raz pierwszy użył tzw. Azure semé-de-lys Or (błękitna tarcza z gęsto rozmieszczonymi niewielkimi złotymi fleurs-de-lis, tzw. usiana liliami) jako swego herbu. Znak ten zaczęto kojarzyć z Francją. Symbol w postaci trzech złotych lilii na błękitnym tle został po raz pierwszy użyty przez Karola V w 1376.
Fleur-de-lis używany jest również jako część logo przez rozmaite organizacje skautowskie i harcerskie. W kościele katolickim jest symbolem [1] maryjnym [2]. W heraldyce średniowiecznej lilia symbolizowała niepokalane rycerstwo (zob. Gozdawa). W nawiązaniu do kultu maryjnego lilia została umieszczona w herbie Lecha Wałęsy, jako kawalera Orderu Serafinów.
W heraldyce włoskiej, trzy złote lilie umieszczone, często wraz z kołnierzem turniejowym, w błekitnym polu głowicy herbu nazywane Capo d'Angio (wł) oznaczały zwolenników Gwelfów .
Bardzo znaną lilią herbową jest również herb Florencji - czerwona lilia w srebrnym polu.
Cztery białe symbole fleur-de-lis znajdują się do dzisiaj na fladze kanadyjskiej prowincji Québec, która dawniej stanowiła część francuskiej kolonii Nowa Francja oraz która jest w większości zamieszkana przez potomków francuskich osadników.
Trzy białe fleur-de-lis widnieją również na herbie Bielska-Białej. Motyw lilii pojawił się na nim już w XIII w.
Przypisy
- ↑ [1] Lilie na płaszczu Maryi nawiązują wprost do herbu andegaweńskiego króla Węgier Ludwika
- ↑ W przesłaniu teologicznym lilia symbolizuje Chrystusa wolnego od skazy a otwarty kielich kwiatowy nawiązywać ma do Jego zmartwychwstania i wniebowstąpienia.