Fonograf

Thomas Edison z fonografem

Słuchanie nagrania z wałka fonografu

Fonograf (z gr. zapis dźwięku) – jedno z pierwszych urządzeń służących do zapisu i odtwarzania dźwięku, poprzednik gramofonu.

Dosłownie wyraz fonograf oznaczać może dowolne urządzenie służące do zapisu dźwięku, jednak zazwyczaj używa się go na określenie konstrukcji Thomasa Edisona. Edison swój wynalazek zademonstrował 29 listopada 1877, a opatentował go 19 lutego 1878.

W fonografie dźwięk zapisywany był wgłębnie na cylindrze zakładanym na metalowy walec napędzany korbką i odtwarzany za pomocą igły. Igła była metalowa lub szklana. Nośnik dźwięku wykonany był z cyny, później z wosku (rozwiązanie Alexandra Grahama Bella), w końcu z ebonitu. "Głośnikiem" była duża lejkowata, metalowa tuba. Późniejsze gramofony używały dysków z poziomymi rowkami; podejście to nie jest technicznie lepsze ani gorsze – rozwinęło się, ponieważ nie było chronione patentem Edisona, a dyski (płyty) były łatwiejsze i tańsze w produkcji (można było do tego celu używać prasy). Dodatkowym powodem wyparcia cylindrów przez dyski była ich słaba wytrzymałość; szybko się zużywały lub tłukły. Do końca ich istnienia na rynku dźwięk nagrywano na nich mechanicznie. W drugiej dekadzie XX wieku, kiedy zaczęto nagrywać płyty do gramofonów metodą elektryczną, skończył się popyt na fonografy. Ostatni wyprodukowano w 1929^[1].

[edytuj] Przypisy

1. ↑ Małgorzata Szubert: Leksykon rzeczy minionych i przemijających. Warszawa: Muza SA, 2003. ISBN 83-7319-138-0. 

[edytuj] Zobacz też

• patefon
• gramofon
• magnetofon