Czas uniwersalny (ang. universal time, UT, Greenwich Mean Time, GMT) – astronomiczny czas słoneczny średni na południku zerowym za który przyjęto południk przechodzący przez obserwatorium astronomiczne w miejscowości Greenwich, (obecnie jest to dzielnica Londynu w Wielkiej Brytanii). Jest czasem strefowym pierwszej strefy czasowej, od którego liczy się czas pozostałych stref.
Czas uniwersalny został zaproponowany przez kanadyjskiego wynalazcę Sandforda Fleminga.W 1878, po tym jak spóźnił się na pociąg, przyszedł mu do głowy pomysł czasu uniwersalnego i stref czasowych. Zreferował go na konferencji Kanadyjskiego Królewskiego Instytutu. Pomysł przyjęto z zainteresowaniem. Od tego czasu Flemming z wielką energią zabrał się do wprowadzenia idei w życie. W roku 1884 system ten został zaakceptowany na całym świecie.
Oficjalnie czas GMT został wycofany z użycia jeszcze w latach 70. Obecnie stosuje się czas UTC z stosowną korektą dla obserwowanych zmian w ruchu kuli ziemskiej. Nazwa GMT jest niestety w dalszym ciągu błędnie przytaczana, dlatego w niektórych krajach takich jak np. Francja zakazano prawnie posługiwania się nazwą GMT dla czasu uniwersalnego[potrzebne źródło].
W strefie czasu uniwersalnego znajdują się: Irlandia, Wielka Brytania, Portugalia, Wyspy Kanaryjskie (Hiszpania), Maroko, Sahara Zachodnia, Mauretania, Mali, Senegal, Gambia, Gwinea Bissau, Gwinea, Sierra Leone, Liberia, Wybrzeże Kości Słoniowej, Burkina Faso, Ghana, Togo oraz Wyspy Świętego Tomasza i Książęca.
Europejskie kraje próbowały przejść do czasu środkowoeuropejskiego: Wielka Brytania i Irlandia (w czasie II wojny światowej i w latach 1968-71) oraz Portugalia (w latach 1966-76 i 1992-96), ale wróciły do czasu uniwersalnego.
[edytuj] Zobacz też
| Jednostki czasu |
czas Plancka • nanosekunda • mikrosekunda • milisekunda • sekunda • minuta • kwadrans • godzina • doba • dzień • miesiąc • rok • wiek • millenium |
| Wzorce czasu |
TAI • CET • UT • UTC • czas gwiazdowy • czas słoneczny |
| Pojęcia związane |
ODP | Europa | Wikipedia | Azja | Healthy Blogs
Salon kosmetyczny | hotele polska | księgarnia | polsat | Odtwarzacze mp3