| Garncarzowate | |
 garncarz rdzawy Furnarius rufus |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarioty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | wróblowe |
| Podrząd | pierwowróblowce |
| Rodzina | garncarzowate |
| Nazwa systematyczna | |
| Furnariidae | |
| G. R. Gray, 1840 | |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Garncarzowate (Furnariidae) - rodzina ptaków z rzędu wróblowych, obejmująca około dwustu trzydziestu gatunków ptaków, występujących wyłącznie w krainie neotropikalnej.
Ich nazwa wywodzi się od zwyczaju budowanie przez niektóre gatunki należące do tej rodziny, mocnych garncarzowatych, glinianych gniazd. Jednakże większość ptaków z tej grupy buduje klasyczne plecione gniazda na drzewach lub wykopują tunele w skarpach ziemnych. Niezależnie od typu gniazda, wspólną cechą wszystkich gatunków jest obecność dachu (przykrycia od góry) w budowanych przez nie gniazdach. Składają do 6 białych lub blado ubarwionych jaj.
Badania filogenetyczne prowadzone w ciągu ostatnich lat sugerują włączenie do tej rodziny tęgosterów[1], które w tradycyjnym ujęciu wyodrębniane są w oddzielną rodzinę.
[edytuj] Podział systematyczny
Do rodziny należą następujące podrodziny, rodzaje i gatunki[2]:
- Podrodzina: Furnariinae - garncarze
- Rodzaj: Geositta
- dróżniczek kusy (Geositta poeciloptera syn. Geobates poeciloptera)
- dróżniczek białobrzuchy (Geositta cunicularia)
- dróżniczek skromny (Geositta maritima)
- dróżniczek brzegowy (Geositta peruviana)
- dróżniczek andyjski (Geositta punensis)
- dróżniczek ciemnoskrzydły (Geositta saxicolina)
- dróżniczek płowy (Geositta isabellina)
- dróżniczek krótkodzioby (Geositta antarctica)
- dróżniczek rdzawosterny (Geositta rufipennis)
- dróżniczek grubodzioby (Geositta crassirostris)
- dróżniczek cienkodzioby (Geositta tenuirostris)
- Rodzaj: Upucerthia
- piaskownik zaroślowy (Upucerthia certhioides syn. Ochetorhynchus certhiodes)
- piaskownik boliwijski (Upucerthia harterti syn. Ochetorhynchus harterti)
- piaskownik rudosterny (Upucerthia ruficauda)
- piaskownik skalny (Upucerthia andaecola)
- piaskownik białogardły (Upucerthia albigula)
- piaskownik kreskowany (Upucerthia serrana)
- piaskownik długodzioby (Upucerthia dumetaria)
- piaskownik płowy (Upucerthia validirostris)
- piaskownik Jelskiego (Upucerthia jelskii)
- Rodzaj: Cinclodes
- trzęsiogon prążkoskrzydły (Cinclodes fuscus)
- trzęsiogon łuskowany (Cinclodes excelsior)
- trzęsiogon skalny (Cinclodes olrogi)
- trzęsiogon rdzawoskrzydły (Cinclodes comechingonus)
- trzęsiogon długosterny (Cinclodes pabsti)
- trzęsiogon białoskrzydły (Cinclodes atacamensis)
- rzęsiogon białobrzuchy (Cinclodes palliatus)
- trzęsiogon szaroboczny (Cinclodes oustaleti)
- trzęsiogon ciemnobrzuchy (Cinclodes patagonicus)
- trzęsiogon pacyficzny (Cinclodes nigrofumosus)
- trzęsiogon Taczanowskiego (Cinclodes taczanowskii)
- trzęsiogon czarniawy (Cinclodes antarcticus)
- Rodzaj: Chilia
- turniówek (Chilia melanura)
- Rodzaj: Furnarius
- garncarz mały (Furnarius minor)
- garncarz brazylijski (Furnarius figulus)
- garncarz trójbarwny (Furnarius tricolor)
- garncarz jasnonogi (Furnarius leucopus)
- garncarz rzeczny (Furnarius torridus)
- garncarz rdzawy (Furnarius rufus)
- garncarz czubaty (Furnarius cristatus)
- Rodzaj: Geositta
- Podrodzina: Synallaxiinae - ogończyki
- Rodzaj: Sylviorthorhynchus
- szydłogonek (Sylviorthorhynchus desmursii)
- Rodzaj: Aphrastura
- ostrogonek mały (Aphrastura spinicauda)
- ostrogonek duży (Aphrastura masafuerae)
- Rodzaj: Leptasthenura
- cierniogonek brązowy (Leptasthenura fuliginiceps)
- cierniogonek rdzawy (Leptasthenura yanacensis)
- cierniogonek czubaty (Leptasthenura platensis)
- cierniogonek blady (Leptasthenura aegithaloides)
- cierniogonek araukariowy (Leptasthenura setaria)
- cierniogonek kreskowany (Leptasthenura striata)
- cierniogonek pstry (Leptasthenura striolata)
- cierniogonek rudogłowy (Leptasthenura pileata)
- cierniogonek białobrewy (Leptasthenura xenothorax)
- cierniogonek ciemny (Leptasthenura andicola)
- Rodzaj: Schizoeaca
- kolcogonek oliwkowy (Schizoeaca perijana)
- kolcogonek białobrody (Schizoeaca fuliginosa)
- kolcogonek wenezuelski (Schizoeaca coryi)
- kolcogonek mysi (Schizoeaca griseomurina)
- kolcogonek okularowy (Schizoeaca palpebralis)
- kolcogonek płowy (Schizoeaca moreirae)
- Rodzaj: Schoeniophylax
- ogończyk ozdobny (Schoeniophylax phyrganophila)
- Rodzaj: Synallaxis
- ogończyk rudogłowy (Synallaxis ruficapilla)
- ogończyk jasnobrewy (Synallaxis superciliosa)
- ogończyk bursztynowy (Synallaxis whitneyi)
- ogończyk gajowy (Synallaxis frontalis)
- ogończyk andyjski (Synallaxis azarae)
- ogończyk nadobny (Synallaxis elegantior)
- ogończyk szarolicy (Synallaxis albigularis)
- ogończyk blady (Synallaxis albescens)
- ogończyk ubogi (Synallaxis spixi)
- ogończyk brazylijski (Synallaxis hypospodia)
- ogończyk nizinny (Synallaxis infuscata)
- ogończyk śniady (Synallaxis brachyura)
- ogończyk inkaski (Synallaxis courseni)
- ogończyk ciemny (Synallaxis moesta)
- ogończyk brunatny (Synallaxis macconnelli)
- ogończyk siwobrody (Synallaxis subpudica)
- ogończyk czarnolicy (Synallaxis tithys)
- ogończyk szarobrzuchy (Synallaxis cinerascens)
- ogończyk Taczanowskiego (Synallaxis maranonica)
- ogończyk białobrzuchy (Synallaxis propinqua)
- ogończyk rdzawobarkowy (Synallaxis hellmayri)
- ogończyk płowy (Synallaxis gujanensis)
- ogończyk białolicy (Synallaxis albilora)
- ogończyk rdzawy (Synallaxis rutilans)
- ogończyk rdzawolicy (Synallaxis cherriei)
- ogończyk jednobarwny (Synallaxis unirufa)
- ogończyk czarnogardły (Synallaxis castanea)
- ogończyk kolumbijski (Synallaxis fuscorufa)
- ogończyk szarogłowy (Synallaxis zimmeri)
- ogończyk meksykański (Synallaxis erythrothorax)
- ogończyk kreskowany (Synallaxis cinnamomea)
- ogończyk białogardły (Synallaxis stictothorax)
- ogończyk białowąsy (Synallaxis candei syn. Poecilurus candei)
- ogończyk rdzawosterny (Synallaxis kollari syn. Poecilurus kollari)
- ogończyk obrożny (Synallaxis scutatus syn. Poecilrus scutatus)
- Rodzaj: Hellmayrea
- ogończyk białobrewy (Hellmayrea gularis)
- Rodzaj: Certhiaxis
- moczarnik rdzawolicy (Certhiaxis erythrops syn. Cranioleuca erythrops)
- moczarnik szarobrzuchy (Certhiaxis demissa syn. Cranioleuca demissa)
- moczarnik ekwadorski (Certhiaxis antisiensis syn. Cranioleuca antisiensis)
- moczarnik ochrowy (Certhiaxis henricae)
- moczarnik blady (Certhiaxis pallida syn. Cranioleuca pallida)
- moczarnik ciemny (Certhiaxis curtata syn. Cranioleuca curtata)
- moczarnik oliwkowy (Certhiaxis obsoleta syn. Cranioleuca obsoleta)
- moczarnik kolumbijski (Certhiaxis hellmayri syn. Cranioleuca hellmayri)
- moczarnik czubaty (Certhiaxis subcristata syn. Cranioleuca subcristata)
- moczarnik białobrewy (Certhiaxis pyrrhophia syn. Cranioleuca pyrrhophia)
- moczarnik inkaski (Certhiaxis marcapatae syn. Cranioleuca marcapatae)
- moczarnik białogłowy (Certhiaxis albiceps syn. Cranioleuca albiceps)
- moczarnik popielaty (Certhiaxis semicinerea syn. Cranioleuca semicinerea)
- moczarnik jasnoczuby (Certhiaxis albicapilla syn. Cranioleuca albicapilla)
- moczarnik rdzawogrzbiety (Certhiaxis lpina syn. Cranioleuca vulpina)
- moczarnik łuskowany (Certhiaxis muelleri syn. Cranioleuca muelleri)
- moczarnik amazoński (Certhiaxis gutturata syn. Cranioleuca gutturata)
- moczarnik żółtogardły (Certhiaxis sulphurifera syn. Cranioleuca sulphurifera)
- moczarnik cynamonowy (Certhiaxis cinnamomea)
- moczarnik rzeczny (Certhiaxis mustelina)
- Rodzaj: Acrobatornis
- koszykarz szary (Acrobatornis fonsecai)
- Rodzaj: Thripophaga
- koszykarz ostrodzioby (Thripophaga pyrrholeuca syn. Asthenes pyrrholeuca)
- koszykarz krótkodzioby (Thripophaga baeri syn. Asthenes baeri)
- koszykarz kanionowy (Thripophaga pudibunda syn. Asthenes pudibunda)
- koszykarz rdzawoczelny (Thripophaga ottonis syn. Asthenes ottonis)
- koszykarz boliwijski (Thripophaga heterura syn. Asthenes heterura)
- koszykarz andyjski (Thripophaga modesta syn. Asthenes modesta)
- koszykarz szarobrzuchy (Thripophaga luizae)
- koszykarz kaktusowy (Thripophaga cactorum syn. Asthenes cactorum)
- koszykarz białobrzuchy (Thripophaga dorbignyi syn. Asthenes dorbignyi)
- koszykarz samotny (Thripophaga berlepschi syn. Asthenes berlepschi)
- koszykarz kasztanowaty (Thripophaga steinbachi syn. Asthenes steinbachi)
- koszykarz ciemnosterny (Thripophaga humicola syn. Asthenes humicola)
- koszykarz patagoński (Thripophaga patagonica syn. Asthenes patagonica)
- koszykarz smużkolicy (Thripophaga humilis syn. Asthenes humilis)
- koszykarz białosterny (Thripophaga usheri syn. Asthenes usheri)
- koszykarz południowy (Thripophaga anthoides syn. Asthenes anthoides)
- koszykarz skalny (Thripophaga wyatti syn. Asthenes wyatti)
- koszykarz rdzawoskrzydły (Thripophaga sclateri syn. Asthenes sclateri)
- koszykarz złotobrody (Thripophaga urubambensis syn. Asthenes urubambensis)
- koszykarz peruwiański (Thripophaga virgata syn. Asthenes virgata)
- koszykarz smugosterny (Thripophaga maculicauda syn. Asthenes maculicauda)
- koszykarz kreskowany (Thripophaga flammulata)
- koszykarz żółtooki (Thripophaga cherriei)
- koszykarz miękkosterny (Thripophaga macroura)
- koszykarz blady (Thripophaga hudsoni syn. Asthenes hudsoni)
- koszykarz białobrewy (Thripophaga hypochondriacus)
- Rodzaj: Phacellodomus
- cierniak rudoczelny (Phacellodomus rufifrons)
- cierniak mały (Phacellodomus sibilatrix)
- cierniak białobrzuchy (Phacellodomus striaticeps)
- cierniak czerwonooki (Phacellodomus erythrophthalmus)
- cierniak cętkowany (Phacellodomus striaticollis)
- cierniak rudogrzbiety (Phacellodomus dorsalis)
- cierniak duży (Phacellodomus ruber)
- cierniak oliwkowy (Phacellodomus fusciceps)
- cierniak górski (Phacellodomus berlepschi)
- cierniak bambusowy (Phacellodomus dendrocolaptoides)
- Rodzaj: Spartonoica
- widlaczek (Spartonoica maluroides)
- Rodzaj: Phleocryptes
- szuwarnik (Phleocryptes melanops)
- Rodzaj: Limnornis
- mszarnik krzywodzioby (Limnornis curvirostris)
- mszarnik prostodzioby (Limnornis rectirostris)
- Rodzaj: Anumbius
- chrustownik (Anumbius annumbi)
- Rodzaj: Coryphistera
- rudogonek (Coryphistera alaudina)
- Rodzaj: Eremobius
- chwostnik (Eremobius phoenicurus)
- Rodzaj: Siptornis
- białobrewik (Siptornis striaticollis)
- Rodzaj: Metopothrix
- złotoliczek (Metopothrix aurantiacus)
- Rodzaj: Xenerpestes
- szarogonek dwupręgowy (Xenerpestes minlosi)
- szarogonek kreskowany (Xenerpestes singularis)
- Rodzaj: Sylviorthorhynchus
- Podrodzina: Philydorinae - liściowce
- Rodzaj: Margarornis
- perłowiec maskowy (Margarornis adustus)
- perłowiec złotawy (Margarornis guttuligera syn. Premnornis guttuligera)
- perłowiec brunatny (Margarornis brunnescens syn. Premnoplex brunnescens)
- perłowiec białogardły (Margarornis tatei syn. Premnpolex tatei)
- perłowiec rdzawy (Margarornis rubiginosus)
- perłowiec gwiaździsty (Margarornis stellatus)
- perłowiec wspaniały (Margarornis bellulus )
- perłowiec ozdobny (Margarornis squamiger)
- Rodzaj: Lochmias
- strumieniak (Lochmias nematura)
- Rodzaj: Pseudoseisura
- kamionek rudy (Pseudoseisura cristata)
- kamionek brązowy (Pseudoseisura lophotes)
- kamionek białogardły (Pseudoseisura gutturalis)
- kowalczyk płowy (Pseudocolaptes lawrencii syn. Pseudocolaptes lawrencii)
- kowalczyk andyjski (Pseudocolaptes boissonneautii syn. Pseudocolaptes boissonneautii)
- Rodzaj: Berlepschia
- palmołaz (Berlepschia rikeri)
- Rodzaj: Philydor
- liściowiec pasiasty (Philydor strigilatus syn. Ancistrops strigilatus)
- liściowiec kreskowany (Philydor subulatus syn. Hyloctistes subulatus)
- liściowiec oliwkowy (Philydor guttulatus syn. Syndactyla guttulata)
- iściowiec złotawy (Philydor subalaris syn. Syndactyla subalaris)
- liściowiec białogardły (Philydor rufosuperciliatus syn. Syndactyla rufosuperciliata)
- liściowiec okularowy (Philydor striaticollis syn. Anabacerthia striaticollis)
- liściowiec białobrewy (Philydor amaurotis syn. Anabacerthia amaurotis)
- liściowiec łuskoszyi (Philydor variegaticeps syn. Anabacerthia variegaticeps)
- liściowiec rudosterny (Philydor ruficaudatus)
- liściowiec rdzaworzytny (Philydor erythrocercus)
- liściowiec szarogrzbiety (Philydor erythropterus)
- liściowiec ochrowy (Philydor lichtensteini)
- liściowiec rdzawogrzbiety (Philydor erythronotus)
- liściowiec leśny (Philydor novaesi)
- liściowiec czarnogłowy (Philydor atricapillus)
- liściowiec złotoczelny (Philydor rufus)
- liściowiec rudobrzuchy (Philydor pyrrhodes)
- liściowiec cynamonowy (Philydor dimidiatus)
- liściowiec obrożny (Philydor fuscus syn. Anabazenops fuscus)
- liściowiec peruwiański (Philydor ucayalae syn. Simoxenops ucayalae)
- liściowiec boliwijski (Philydor striatus syn. Simoxenops striatus)
- Rodzaj: Cichlocolaptes
- cieślik (Cichlocolaptes leucophrus)
- Rodzaj: Thripadectes
- rudzielec jednobarwny (Thripadectes ignobilis)
- rudzielec ciemny (Thripadectes rufobrunneus)
- rudzielec czarnodzioby (Thripadectes melanorhynchus)
- rudzielec kreskowany (Thripadectes holostictus)
- rudzielec cętkowany (Thripadectes virgaticeps)
- rudzielec peruwiański (Thripadectes scrutator)
- rudzielec paskowany (Thripadectes flammulatus)
- Rodzaj: Automolus
- liściak rudoszyi (Automolus ruficollis)
- iściak okularowy (Automolus ochrolaemus)
- liściak oliwkowy (Automolus infuscatus)
- liściak białobrzuchy (Automolus dorsalis)
- liściak białooki (Automolus leucophthalmus)
- liściak płomiennooki (Automolus melanopezus)
- liściak białogardły (Automolus albigularis)
- liściak ciemny (Automolus rubiginosus)
- liściak rudy (Automolus rufipileatus)
- liściak brazylijski (Automolus rectirostris syn. Hylocryptus rectirostris)
- liściak rudogłowy (Automolus erythrocephalus syn. Hylocryptus erythrocephalus)
- Rodzaj: Sclerurus
- liściarek rdzawy (Sclerurus mexicanus)
- liściarek krótkodzioby (Sclerurus rufigularis)
- liściarek siwawy (Sclerurus albigularis)
- liściarek białogardły (Sclerurus caudacutus)
- liściarek brazylijski (Sclerurus scansor)
- liściarek łuskowany (Sclerurus guatemalensis)
- Rodzaj: Xenops
- pełzacznik ostrodzioby (Xenops contaminatus syn. Heliobletus contaminatus)
- pełzacznik kreskowany (Xenops milleri)
- pełzacznik cienkodzioby (Xenops tenuirostris)
- pełzacznik białowąsy (Xenops minutus)
- pełzacznik białobrewy (Xenops rutilans)
- Rodzaj: Megaxenops
- haczykodziób (Megaxenops parnaguae)
- Rodzaj: Pygarrhichas
- drzewołaziec (Pygarrhichas albogularis)
- Rodzaj: Margarornis
[edytuj] Źródła
- ↑ Irestedt, Martin; Fjeldså, Jon; Johansson, Ulf S. & Ericson, Per G.P. (2002): Systematic relationships and biogeography of the tracheophone suboscines (Aves: Passeriformes). Molecular Phylogenetics and Evolution 23(3): 499–512. DOI:10.1016/S1055-7903(02)00034-9 (abstrakt)
- ↑ * Mielczarek P., Cichocki W., 1999, Polskie nazewnictwo ptaków świata. Notatki ornitologiczne tom 40 - zeszyt specjalny.