Wikipedia - kopia Wikipedii, wolnej encyklopedii
Klasyfikacja dinozaurów [1]
Klasyfikacja dinozaurów - nadrząd dinozaury obejmuje dwa rzędy: Saurischia (gadziomiedniczne) oraz Ornithischia (ptasiomiedniczne).
Przez znaczną część XX wieku dinozaury nie były uważane za naturalną jednostkę systematyczną a nazwę tę stosowano jedynie dla zbiorczego określenia dwóch rzędów lądowych gadów z podgromady archozaurów – Saurischia i Ornithischia. Obecnie dinozaury uważa się za ważny (naturalny) takson – nadrząd w hierarchii linneuszowskiej, w skład którego włącza się zazwyczaj także ptaki, bo bez nich stają się grupą parafiletyczną, a więc sztuczną. Dlatego mówiąc o dinozaurach w tradycyjnym znaczeniu (wymarłych mezozoicznych nielatających gadach naczelnych) często używa się określenia non-avian dinosaurs, czyli "nie-ptasie dinozaury".
[edytuj] Klasyfikacja
- Nadrząd: dinozaury
- Rząd: dinozaury gadziomiedniczne (Saurischia)
- ?infrarząd Herrerasauria sensu Langer, 2004[2] (pozycja systematyczna wg Ezcurra, 2006[3], Langer & Benton, 2006[4])
- ?rodzaj eoraptor (pozycja systematyczna wg Langer & Benton, 2006[4])
- (Ranga niepewna) Eusaurischia
- podrząd teropody (Theropoda)
- Podrząd: zauropodomorfy (Sauropodomorpha)
- Rodzaj saturnalia (pozycja systematyczna wg Yates & Kitching, 2003[9]; Yates, 2007[10])
- Rodzaj tekodontozaur (Thecodontosaurus) (pozycja systematyczna wg Yates & Kitching, 2003; Yates, 2007)
- Rodzaj Efraasia (pozycja systematyczna wg Yates & Kitching, 2003; Yates, 2007)
- Rodzaj Plateosauravus (pozycja systematyczna wg Yates, 2007)
- Rodzaj rueleja (Ruehleia) (pozycja systematyczna wg Yates, 2007)
- (Ranga niepewna): Plateosauria sensu Yates, 2007
- Infrarząd: prozauropody (Prosauropoda) sensu Galton & Upchurch, 2004[11]
- ?Rodzaj tekodontozaur (pozycja systematyczna wg Galton & Upchurch, 2004)
- ?Rodzaj saturnalia (pozycja systematyczna wg Galton & Upchurch, 2004)
- ?(Ranga niepewna) anchizaury (Anchisauria) sensu Galton & Upchurch, 2004
- ?Rodzina: anchizaury (Anchisauridae) (pozycja systematyczna wg Galton & Upchurch, 2004)
- ?Rodzina: melanorozaury (pozycja systematyczna wg Galton & Upchurch, 2004)
- ?Rodzaj riojazaur (pozycja systematyczna wg Galton & Upchurch, 2004)
- Rodzaj melanorozaur
- ?Rodzaj kamelotia (pozycja systematyczna wg Galton & Upchurch, 2004)
- ?Rodzaj lessemzaur (Lessemsaurus) (pozycja systematyczna wg Galton & Upchurch, 2004)
- Infrarząd: prozauropody sensu Yates & Kitching, 2003
- ?Rodzaj riojazaur (pozycja systematyczna wg Yates & Kitching, 2003)
- (Ranga niepewna): Plateosauria sensu Yates & Kitching, 2003; Galton & Upchurch, 2004
- ?Rodzaj jingszanozaur (Jingshanosaurus) (pozycja systematyczna wg Galton & Upchurch, 2004)
- ?Rodzaj junanozaur (Yunnanosaurus) (pozycja systematyczna wg Galton & Upchurch, 2004)
- ?Rodzina: Massospondylidae (pozycja systematyczna wg Yates & Kitching, 2003)
- ?Rodzaj koloradizaur (pozycja systematyczna wg Yates & Kitching, 2003)
- Rodzaj masospondyl (pozycja systematyczna wg Yates & Kitching, 2003; Galton & Upchurch, 2004)
- ?Rodzaj lufengozaur (pozycja systematyczna wg Yates & Kitching, 2003)
- Rodzina: plateozaury (Plateosauridae)
- Rodzaj muszaur (Mussaurus) (pozycja systematyczna wg Galton & Upchurch, 2004)
- ?Rodzaj koloradizaur (pozycja systematyczna wg Galton & Upchurch, 2004)
- ?Rodzaj lufengozaur (pozycja systematyczna wg Galton & Upchurch, 2004)
- Rodzaj euskelozaur (pozycja systematyczna wg Galton & Upchurch, 2004)
- Rodzaj sellozaur (pozycja systematyczna wg Galton & Upchurch, 2004)
- Rodzaj plateozaur
- Rodzaj unajzaur (pozycja systematyczna wg Yates, 2007)
- (Ranga niepewna): Massopoda sensu Yates, 2007
- ?Rodzina: Riojasauridae sensu Yates, 2007
- ?Rodzaj riojazaur (pozycja systematyczna wg Yates, 2007)
- ?Rodzaj euknemezaur (pozycja systematyczna wg Yates, 2007)
- ?Rodzina: Massospondylidae (pozycja systematyczna wg Yates, 2007)
- Rodzaj masospondyl (pozycja systematyczna wg Yates, 2007)
- ?Rodzaj koloradizaur (pozycja systematyczna wg Yates, 2007)
- ?Rodzaj lufengozaur (pozycja systematyczna wg Yates, 2007)
- ?Rodzaj jingszanozaur (pozycja systematyczna wg Yates, 2007)
- (Ranga niepewna): anchizaury (Anchisauria) sensu Yates, 2007 (zauropody sensu Yates & Kitching, 2003)
- ?Rodzaj anchizaur (Anchisaurus) (pozycja systematyczna wg Yates & Kitching, 2003; Yates, 2007)
- ?Rodzaj junanozaur (Yunnanosaurus) (pozycja systematyczna wg Yates, 2007)
- ?Rodzaj melanorozaur (Melanorosaurus) (pozycja systematyczna wg Yates & Kitching, 2003; Yates, 2007)
- Infrarząd zauropody (Sauropoda) sensu Yates, 2007
- Rodzaj blikanazaur (pozycja systematyczna wg Yates, 2007)
- Rodzaj antetonitrus (pozycja systematyczna wg Yates & Kitching, 2003; Yates, 2007)
- ?Rodzaj lessemzaur (Lessemsaurus) (pozycja systematyczna wg Yates, 2007)
- ?Rodzaj kamelotia (pozycja systematyczna wg Yates, 2007)
- ?Rodzaj gongksianozaur (pozycja systematyczna wg Yates, 2007)
- Rodzina wulkanodony (Vulcanodontidae)
- (Ranga niepewna) euzauropody (Eusauropoda)
- Rodzina cetiozaury (Cetiosauridae)
- Rodzaj mamenchizaur (pozycja systematyczna wg Upchurch i in., 2004[12])
- (Ranga niepewna) neozauropody (Neosauropoda)
- Nadrodzina: diplodokokształtne (Diplodocoidea)
- (Ranga niepewna) Macronaria
- ?Rodzaj abrozaur (pozycja systematyczna wg Upchurch i in., 2004)
- ?Rodzaj belluzaur (pozycja systematyczna wg Upchurch i in., 2004)
- ?Rodzaj atlazaur (pozycja systematyczna wg Upchurch i in., 2004)
- ?Rodzaj jobaria (pozycja systematyczna wg Upchurch i in., 2004)
- (Ranga niepewna) Camarasauromorpha
- Rodzina kamarazaury (Camarasauridae)
- (Ranga niepewna) Titanosauriformes
Przypisy
- ↑ Na podstawie: Wielka Encyklopedia PWN, tom 7, str. 190, wydanie 2001-2005
- ↑ Langer, M. C. (2004) "Basal Saurischia." Pp. 25–46 in Weishampel, D.B., Dodson, P., and Osmólska, H. (eds.). The Dinosauria, Second Edition. University of California Press, Berkeley, 861 pp.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Ezcurra, M. D. (2006) "A review of the systematic position of the dinosauriform archosaur Eucoelophysis baldwini Sullivan & Lucas, 1999 from the Upper Triassic of New Mexico, USA." Geodiversitas 28(4):649-684
- ↑ 4,0 4,1 Langer, M. C. & Benton, M. J. (2006) "Early dinosaurs: a phylogenetic study." Journal of Systematic Palaeontology 4(4):309-358 DOI:10.1017/S1477201906001970
- ↑ Sereno, P. C. 2005. Stem Archosauria—TaxonSearch [version 1.0, 2005 November 7]; Taxon Search - Therizinosauria
- ↑ Zhang, X.-H.; Xu, X.; Zhao, X.-J.; Sereno, P. C.; Kuang, X.-W. & Tan, L. (2001) "A long-necked therizinosauroid dinosaur from the Upper Cretaceous Iren Dabasu Formation of Nei Mongol, People's Republic of China." Vertebrata PalAsiatica 39 (4): 282-290.
- ↑ Clark, J.M., Maryańska, T., & Barsbold, R. (2004). "Therizinosauroidea." Pp. 151– 164 in Weishampel, D.B., Dodson, P., and Osmólska, H. (eds.). The Dinosauria, Second Edition. University of California Press, Berkeley, 861 pp.
- ↑ 8,0 8,1 Pozycja systematyczna wg Maryańska, T., Osmólska, H. & Wolsan, M. (2002) "Avialan status for Oviraptorosauria." Acta Palaeontologica Polonica 47 (1): 97-116
- ↑ Yates, Adam M. & Kitching, James W. (2003). "The earliest known sauropod dinosaur and the first steps towards sauropod locomotion" Proceedings of the Royal Society of London B: Biological Sciences Vol. 270, no. 1525. Pp. 1753–1758. DOI:10.1098/rspb.2003.2417
- ↑ Yates, Adam M. (2007). "Solving a dinosaurian puzzle: the identity of Aliwalia rex Galton" Historical Biology 19(1): 93–123. DOI:10.1080/08912960600866953
- ↑ Galton, P. M. & Upchurch, P. (2004) "Prosauropoda." Pp. 232-258 in Weishampel, D.B., Dodson, P., and Osmólska, H. (eds.). The Dinosauria, Second Edition. University of California Press, Berkeley, 861 pp.
- ↑ Upchurch, P.; Barrett, P. M. & Dodson, P. (2004) "Sauropoda." Pp. 259-322 in Weishampel, D.B., Dodson, P., and Osmólska, H. (eds.). The Dinosauria, Second Edition. University of California Press, Berkeley, 861 pp.
- ↑ Pozycja systematyczna wg Butler Richard J.,Smith Roger M. H., and Norman David B. (2007). "A primitive ornithischian dinosaur from the Late Triassic of South Africa, and the early evolution and diversification of Ornithischia". Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences. Vol. 274, no. 1621, pp. 2041-2046. DOI:10.1098/rspb.2007.0367
- ↑ Pozycja systematyczna wg Xu X., Forster, C.A., Clark, J.M., & Mo J. 2006. "A basal ceratopsian with transitional features from the Late Jurassic of northwestern China." Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences. Vol. 273, no. 1598, pp. 2135-2140. DOI:10.1098/rspb.2006.3566
|