Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w nim poprawić: rozwinąć, zweryfikować poszczególne sekcje. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Kręgowce
szkielet drapieżnego ssaka
Systematyka
Domena	eukarioty
Królestwo	zwierzęta
Nadtyp	wtórouste
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Nazwa systematyczna
Vertebrata
Systematyka w Wikispecies

Kręgowce (Vertebrata, od łac. vertebra – kręg) – silnie zróżnicowany morfologicznie podtyp zwierząt zaliczanych do strunowców. Zazwyczaj synonimizuje się je z czaszkowcami (Craniota).

[edytuj] Cechy charakterystyczne

• dobrze wykształcony szkielet wewnętrzny zbudowany z tkanki chrzęstnej lub kostnej, składający się ze szkieletu osiowego, szkieletu pasów i kończyn
• chrzęstny szkielet wzmocniony kolagenem, a kostny fosforanem wapnia
• szkliwo pokrywające szkielet skórny (pancerz, łuski) lub zęby
• parzyste kończyny (nie występują tylko u bezżuchwowców i skrajnie wyspecjalizowanych wężowatych czworonogów)
• układ pokarmowy złożony z przewodu pokarmowego (jama gębowa, gardziel, przełyk, żołądek, jelito środkowe (cienkie), jelito tylne (grube), jelito proste (odbytnica)) z otworem gębowym i odbytem oraz dodatkowych gruczołów (wątroba, trzustka)
• skóra składająca się z wielowarstwowego naskórka i ze skóry właściwej
• układ nerwowy złożony z ośrodkowego układu nerwowego (mózgowia) i rdzenia kręgowego oraz nerwów, tworzących obwodowy układ nerwowy
• mózgowie złożone z kresomózgowia, międzymózgowia, śródmózgowia, tyłomózgowia i rdzeniomózgowia
• bardzo dobrze rozwinięte narządy zmysłów: wzrok, słuch, węch, zmysł równowagi, dotyku i termorecepcji
• pęcherzykowate oczy, będące w rozwoju zarodkowym uwypukleniami mózgu; osłonięte powiekami (górną, dolną i migotką)
• zamknięty układ krwionośny
• czerwona krew zawierająca hemoglobinę
• serce położone po brzusznej stronie ciała, mające zastawki
• parzyste nerki
• dobrze rozwinięty układ krwionośny

Dzięki takiej budowie, kręgowce w czasie swojego ewolucyjnego rozwoju zdołały opanować prawie wszystkie środowiska Ziemi.

Najstarsze skamieniałości kręgowców znane są z osadów ordowiku.

[edytuj] Systematyka

Najnowsza klasyfikacja biologiczna dzieli kręgowce na:^{[potrzebne źródło]}

[edytuj] Tradycyjny podział systematyczny

Przedstawicielami żuchwowców są:

• Ryby (Pisces)
• Płazy (Amphibia)
• Gady (Reptilia)
• Ptaki (Aves)
• Ssaki (Mammalia)

Przedstawicielami bezżuchwowców są:

• kostnopancerne (Osteostraci)
• anaspidy (Anaspida)
• heterostraki (Heterostraci)
• śluzice (Myxini)
• minogi (Cephalaspidomorphi)

Przedstawicielami konodontów są:

• protokonodonty (Protoconodonta)
• parakonodonty (Paraconodonta)
• eukonodonty (Euconodonta)

[edytuj] Drzewo filogenetyczne

• konodonty (Conodonta), żyjące od kambru do triasu, które jednak przez niektórych są wyłączane poza grupę kręgowców;
• śluzice (Myxinida), współczesną grupę, której zapis kopalny sięga karbonu;
• Heterostraci, żyjące od ordowiku do dewonu;
• Anaspida, sylur – dewon;
• minogi (Petromyzontida), żyjące od karbonu do dziś;
• kostnopancerne (Osteostraci}, sylur – dewon;
• szczękowce (Gnathostomata), do których i my należymy, znane od syluru.

Szczękowce dzieli się na

• plakodermy (Placodermi), dewon – karbon;
• chrzęstnoszkieletowe (Chondrichthyes);
• akantody (Acanthodii) sylur – perm;
• kostnoszkieletowe, jedną z grup kostnoszkieletowych są czworonogi (Tetrapoda).

Kladogram współczesnych czaszkowców^[1]

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• Dokładna systematyka kręgowców