Ten artykuł dotyczy stolicy Portugalii. Zobacz też: miejscowość Lizbona w woj. wielkopolskim.

Współrzędne: 38°42' N 9°11' W38.7 -9.1833333 (Lizbona)

Lizbona
Herb Lizbony Flaga Lizbony
Lizbona nocą
Dewiza: nie ma oficjalnego motta
Państwo	Portugalia
Dystrykt	Dystrykt Lizbony
Prezydent	António Costa
Powierzchnia	84,6 km²
Położenie	38° 42' N 9° 11' W
Wysokość	od 0 do 116,75 m n.p.m.
Ludność (2000) • liczba ludności • aglomeracja	564 657 ok. 2 600 000
Nr kierunkowy	+21
Kod pocztowy	b.d.
Tablice rejestracyjne	nie istnieją tablice rejestracyjne z kodem miasta
Podział miasta	53 gminy (freguesias)
Miasta partnerskie	Bissau (Gwinea Bissau) Brasília (Brazylia) Budapeszt (Węgry) Cacheu (Gwinea Bissau) Luanda (Angola) Madryt (Hiszpania) Makau (Makau) Malakka (Malezja) Maputo (Mozambik) Praia (Republika Zielonego Przylądka) Rabat (Maroko) Rio de Janeiro {Brazylia) São Tomé (Wyspy Świętego Tomasza i Książęca) Zagrzeb (Chorwacja)
Położenie na mapie Portugalii Lizbona
Strona internetowa

Colombo, Lizbona

Parlament portugalski

Lizbona (port. Lisboa, wym. liżboa) jest stolicą Portugalii. Położona jest na wybrzeżu Atlantyku nad ujściem Tagu. W granicach administracyjnych Lizbony mieszka około 600 000 mieszkańców, a cała aglomeracja ma około 2 600 000 mieszkańców. Miasto podzielone jest na 53 gminy (freguesias).

[edytuj] Historia

Obszar dzisiejszej Lizbony zamieszkany był co najmniej od czasów rzymskich. Ówczesna osada występuje w źródłach jako Olisipo. W starożytności był to rejon osadnictwa Luzytanów i być może punkt handlowy Fenicjan (czego dotąd nie potwierdziły badania archeologiczne). W VIII wieku miasto zostało zajęte przez Maurów z Afryki północnej i nazwane Lishubną. W 1147 roku została zdobyta przez krzyżowca i pierwszego władcę Portugalii, Alfonsa I Zdobywcę (Dom Afonso Henriques). Pierwszym biskupem Lizbony został angielski krzyżowiec Gilbert z Hastings. W 1255 roku król Alfons III przeniósł stolicę Portugalii z Coimbry do Lizbony. W 1290 powstał w Lizbonie uniwersytet. W okresie wielkich odkryć geograficznych (XV-XVII wiek) z Lizbony, a ściślej z jej portu Belém, wyruszyło wiele wypraw morskich, które przyczyniły się do rozwoju królestwa i jego stolicy. 26 stycznia 1531 roku miasto zostało dotknięte przez trzęsienie ziemi, w którym zginęły tysiące jego mieszkańców. W dzień Wszystkich Świętych 1 listopada 1755 miało miejsce kolejne potężne trzęsienie ziemi (9 stopni w skali Richtera, które pochłonęło ok. 60 000 ofiar i praktycznie zrujnowało Lizbonę. Przetrwały jedynie zabudowania dzielnic Alfamy i Belém. Z inicjatywy ministra króla José I, markiza Pombala miasto zostało odbudowane. 5 października 1910 wybuchła w Lizbonie rewolucja republikańska. 25 kwietnia 1974 rozpoczęła się rewolucja goździków.

[edytuj] Zabytki

• zamek św. Jerzego
• katedra św. Antoniego
• Klasztor Hieronimitów w Belém
• Torre de Belém w dzielnicy Belém
• Pomnik odkrywców

[edytuj] Dzielnice

Lista 54 dzielnic (freguesias) Lizbony:

[edytuj] Gospodarka

Główne dziedziny przemysłu w rejonie Lizbony to przemysł stalowy, włókienniczy, chemiczny, ceramiczny, stoczniowy i rybołówstwo.

Lizbona posiada oceaniczny port handlowy i wojenny.

Stacja kolejowa Estação de Santa Apolónia.

[edytuj] Sławni ludzie związani z Lizboną

• Antoni Padewski, urodzony w Lizbonie w 1195 roku
• papież Jan XXI, z urodzenia Petrus Juliani (1215-1277)
• Katarzyna Bragança (1638-1705)
• Richard William Church (1815-1890)
• Fernando Pessoa, urodzony w Lizbonie w 1888 roku, poeta
• Amália Rodrigues (1920-1999), śpiewaczka fado
• Mário Soares (urodzony w 1924), polityk
• Eusébio (urodzony w 1942), piłkarz
• José Manuel Durão Barroso (urodzony w 1956), polityk
• Dulce Pontes (urodzona w 1969), piosenkarka

[edytuj] Inne

Cmentarz Prazeres

[edytuj] Linki zewnętrzne

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
Lizbona

• Oficjalna strona Lizbony (pt)