Wikipedia - Mapa

Wikipedia - kopia Wikipedii, wolnej encyklopedii

W programowaniu także synonim tablicy asocjacyjnej, w teorii grafów termin związany z grafami planarnymi, w matematyce typ przekształcenia.

Anonimowa mapa świata z IX wieku

Mapa (z łac. mappa = 'obrus') - uogólniony obraz powierzchni Ziemi lub jej części (także nieba lub planety czy innego ciała niebieskiego), wykonywany na płaszczyźnie, w skali, według zasad odwzorowania kartograficznego, przy użyciu znaków graficznych. Mapa stanowi podstawowe narzędzie badań i prezentacji wyników w historii, geografii i geodezji. Najstarszą mapą jest mapa na ścianie w anatolijskiej osadzie Çatal Höyük.

Przeniesienie powierzchni ze sfery (Ziemia nie jest idealną kulą, ma nieregularny kształt geoidy, ale przy sporządzaniu mapy przyjmuje się założenie o jej kulistości, lub że jest elipsoidą obrotową) na płaską powierzchnię mapy wymaga:

zastosowania odpowiedniego rzutu, czyli odwzorowania kartograficznego,
zmniejszenia obrazu do żądanej skali,
zastosowania przyjętych znaków umownych (zobacz: legenda mapy),
uogólnienia przedstawionego obrazu.

Nauka o mapach to kartografia.

Znaki kartograficzne to symboliczne oznaczenia, za pomocą których wyraża się treść mapy.

[edytuj] Elementy mapy:

obraz kartograficzny - główna część mapy, przedstawiająca informacje o obiektach i zjawiskach oraz ich rozmieszczeniu. Wiadomości te tworzą treść mapy;
osnowa matematyczna - przyjęte odwzorowanie kartograficzne i związana z nim siatka kartograficzna, skala oraz sieć punktów osnowy geodezyjnej. Ten ostatni element to przeniesione na mapę punkty na Ziemi mające precyzyjnie określoną pozycje i wysokość;
elementy pomocnicze - ułatwiają korzystanie z mapy. To głównie legenda, czyli opis umowny znaków użytych na mapie. Czasami są to wykresy do pomiarów na mapach;
dane uzupełniające - to przekroje, diagramy, tabele. Ten element nie jest konieczny, ale bardzo wzbogaca mapę i ułatwia korzystanie z niej.

[edytuj] Podział map

Przykład przedwojennej polskiej mapy topograficznej Wojskowego Instytutu Geograficznego w skali 1:100.000

Przykład mapy przeglądowej

Przykład mapy tematycznej

Ze względu na treść mapy geograficznej dzielimy na:

ogólnogeograficzne
- topograficzne wielkoskalowe
- topograficzne średnioskalowe
- topograficzne małoskalowe
- przeglądowe
tematyczne
- społeczno-gospodarcze - to mapy ludnościowe, gospodarcze, usług, polityczno-administracyjne.
  - gospodarcze
    - mapy zasadnicze
    - podstawy zagospodarowania terenu
    - uzbrojenia terenu
    - komunikacji
    - gospodarki mieszkaniowej
    - przemysłu
    - rolnictwa
    - usług
    - swobody dyspozycyjnej terenu
  - społeczne
    - demograficzne
    - wybranych elementów socjalno-bytowych
    - patologii społecznych
- przyrodnicze
  - fizjograficzne
    - geologiczne
    - rzeźby terenu (hipsometryczne)
    - hydrograficzne
    - klimatu
    - glebowe
    - szaty roślinnej
    - świata zwierzęcego
  - sozologiczne
  - zagrożenia środowiska
  - ochrony środowiska

Ze względu na skalę map dzielimy je na:

mapy topograficzne w skali od 1:5000 do 1:200000, przedstawiające szczegółowo np. rzeźbę terenu lub sieć dróg
mapy przeglądowo-topograficzne w skali od 1:200000 do 1:1000000, zawierające zgeneralizowane elementy bardziej szczegółowych map topograficznych. Przedstawiają np. pokrycie i rzeźbę terenu, sieć komunikacyjną lub wodną
mapy przeglądowe w skali mniejszej niż 1:1000000, mocno zgeneralizowane, przedstawiają ogólny obraz kontynentów lub ich większych części.

Metody kartograficznego przedstawiania zjawisk:

metoda sygnaturowa
metoda kropkowa
metoda zasięgów
metoda izarytmiczna
metoda kartogramu
metoda kartodiagramu

[edytuj] Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Mapa