Michał Drzymała
Urodzony	13 września 1857 Zdrój
Zmarł	25 kwietnia 1937 Grabówno

Grób Michała Drzymały w Miasteczku Krajeńskim

Michał Drzymała (ur. 13 września 1857 w Zdroju, zm. 25 kwietnia 1937 w Grabównie) – polski chłop z Poznańskiego, w latach 1904–1909 prowadził spór z administracją Królestwa Prus o pozwolenie na budowę domu; wóz Drzymały stał się symbolem walki z germanizacją w zaborze pruskim.

[edytuj] Walka Drzymały z administracją niemiecką

Na początku XX wieku Michał Drzymała stał się sławny w Polsce (a także w Europie) z powodu ciągnącego się przez blisko 4 lata sporu z władzami pruskimi dotyczącego możliwości zbudowania domu na zakupionej od niemieckiego kupca działce we wsi Podgradowice (dzisiejsze Drzymałowo). Pruskie prawo wymagało uzyskania zgody administracji państwowej na wzniesienie budynku. Realizujące politykę germanizacji władze wybiórczo wykorzystywały ten przepis na niekorzyść ludności polskiej. W tej sytuacji Drzymała kupił wóz cyrkowy, w którym zamieszkał. Władze pruskie chciały ten wóz usunąć, argumentując, iż stojący w jednym miejscu przez ponad 24 godziny wóz jest domem. W tej sytuacji Drzymała systematycznie, codziennie przesuwał ów wóz na niewielką odległość, co dało mu argument, iż jako pojazd ruchomy nie podlegał przepisom prawa budowlanego. Przez kilka lat trwała sądowo-administracyjna walka w której stosowano kruczki prawne; władze pruskie zaczęły nękać Drzymałę za drobne uchybienia i w końcu udało im się usunąć wóz.
Wówczas Drzymała zamieszkał w lepiance, którą wkrótce po tym zburzono. W tej sytuacji Drzymała był zmuszony sprzedać działkę. Drzymała ostatecznie kupił dom w zaborze austriackim.

Grób Michała Drzymały znajduje się na cmentarzu w Miasteczku Krajeńskim.

[edytuj] Symbolika oporu Drzymały

Walka Drzymały o możliwość zbudowania domu, a zwłaszcza wykorzystywanie przezeń luk w prawie pruskim stały się głośne w Polsce i w świecie. Głos w tej sprawie zabierali m.in. Maria Konopnicka, Henryk Sienkiewicz i Bolesław Prus, a spoza Polski m.in. Lew Tołstoj. Osoba Drzymały, a zwłaszcza ów słynny wóz stały się symbolem chłopskiego oporu wobec zaborcy i germanizacyjnych praktyk stosowanych wobec Polaków przez państwo pruskie.
W uznaniu zasług Drzymały, wkrótce po jego śmierci (1937), w 1939 r. jego rodzinną wieś przemianowano na Drzymałowo.

Postać Michała Drzymały wspomina Jan Pietrzak w pieśni Żeby Polska była Polską (1981).

[edytuj] Wóz Drzymały

Cyrkowy wóz Drzymały urósł do rangi symbolu walki o polskość. W rzeczywistości wozy Drzymały były dwa:

• pierwszy został zakupiony przez samego Drzymałę,
• kolejny, lepszej jakości, zakupiony został z datków społecznych uzyskanych ze zbiórki pieniędzy jaką przeprowadzono po nagłośnieniu całej sprawy.

W 1910 roku z okazji 500-lecia bitwy pod Grunwaldem, wóz Drzymały (ten drugi, zakupiony z datków) został wystawiony w krakowskim barbakanie.

[edytuj] Bibliografia

• Krzysztof Raniowski: Rody ziemi wolsztyńsko-babimojskiej. Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Wolsztyn, 2005, ss. (strony 149, 174 zawierają wywód przodków Michała Drzymały). ISBN 83-89208-09-1. 

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Pokwitowanie dotyczące zakupu wozu mieszkalnego dla Michała Drzymały z 1908 roku
• Michał Drzymała : Bibliografia w LitDok Europa Środkowo-Wschodnia / Herder-Institut (Marburg)