Monogatari to (jap. 物語 - opowiadanie o rzeczach i sprawach) - opowieść, forma narracyjna wykształcona w okresie Heian.

Wyróżnia się wiele rodzajów monogatari, np.:

• denki-monogatari (伝奇物語) - opowieści fikcyjne, romantyczne
• uta-monogatari (歌物語) - opowieści do pieśni
• shajitsu-monogatari (写実物語) - opowieści realistyczne
• rekishi-monogatari (歴史物語) - opowieści historyczne
• gunki-monogatari (軍記物語) - opowieści wojenne
• setsuwa-monogatari (説話物語) - opowieści narracyjne, anegdotyczne
• giko-monogatari (擬古物語) - opowieści imitujące styl klasyczny

i inne.

Monogatari uważane za najbardziej znane, a jednocześnie jedne z najstarszych to:

• Ise-monogatari - Opowieści z Ise
• Genji-monogatari - Opowieść o Księciu Genji (aut. Murasaki Shikibu)
• Heike-monogatari - opowiadająca o wojnie Gempei (między klanem Taira oraz Minamoto).

Termin obecnie szerszy, obejmujący znaczeniowo gatunki epickie (powieść, opowiadanie, czy nowelę).

Zobacz też: literatura japońska.