Order Lenina (ros. Орден Ленина) – najwyższe odznaczenie państwowe (order) ZSRR.

Order Lenina

baretka Orderu Lenina

Został ustanowiony postanowieniem Prezydium Centralnego Komitetu Wykonawczego (CIK) ZSRR z 6 kwietnia 1930. Statut Orderu redagowano i zmieniano kilkakrotnie. Order był jednostopniowy (wyższym odznaczeniem radzieckim był Order Zwycięstwa, lecz był on nadawany jedynie za II wojnę światową).

[edytuj] Zasady nadawania

Order Lenina mógł być nadawany osobom, kolektywom, instytucjom, organizacjom społecznym, stowarzyszeniom, jednostkom wojskowym, okrętom wojennym, republikom związkowym i autonomicznym ZSRR, jednostkom podziału terytorialnego (krajom, obwodom, okręgom, rejonom), miastom i innym miejscowościom. Osoby były nagradzane Orderem za szczególnie wybitne zasługi w obronie socjalistycznej ojczyzny, wzmocnieniu obronności ZSRR, rozwijaniu przyjaźni i współpracy między narodami, wzmacnianiu pokoju, ofiarną pracę i inne szczególnie wybitne zasługi dla państwa.

Order Lenina otrzymywały także osoby uhonorowane tytułem Bohater Związku Radzieckiego lub Bohater Pracy Socjalistycznej.

W projektowaniu odznaki uczestniczyli malarz Iwan Dubasow i rzeźbiarz Iwan Szadr (Dubasow sam został później nagrodzony Orderem).

Do 1953 roku order wykonywano ze złota, a popiersie Lenina z platyny.

[edytuj] Odznaczeni

Pierwszym Orderem Lenina była udekorowana gazeta "Komsomolskaja prawda" 23 maja 1930 za organizację socjalistycznego współzawodnictwa kolektywów młodzieżowych podczas pierwszego planu pięcioletniego i w pięciolecie powstania gazety.

Niektóre osoby były nagradzane Orderem Lenina więcej niż jeden raz. Aż dziewięcioma Orderami byli nagrodzeni gen. płk Piotr Diemientiew, gen. płk Wasilij Riabikow i badacz polarny Iwan Papanin; ośmioma gen. armii Paweł Batow, marszałek ZSRR Aleksander Wasilewski i marsz. Wasilij Sokołowskij; siedmioma gen. armii Iwan Bagramian, marsz. Siemion Budionnyj, admirał Siergiej Gorszkow; sześcioma marsz. Gieorgij Żukow, Wasilij Zajcew.

Orderem Lenina byli też odznaczeni m.in. światowi przywódcy komunistyczni: Georgi Dymitrow, Dolores Ibarruri, Ho Chi Minh, Fidel Castro.

W 1968 Orderem Lenina odznaczono dużą grupę generałów ludowego Wojska Polskiego. Order otrzymali m.in. generałowie: Wojciech Jaruzelski, Grzegorz Korczyński, Tadeusz Tuczapski oraz Adam Czaplewski.Wśród nagrodzonych były także osoby cywilne m.in. Zofia Muszkat - żona Feliksa Dzierżyńskiego i wielu innych.

Jako pierwsi cudzoziemcy zostali odznaczeni 10 września 1934 dwaj amerykańscy lotnicy (mechanicy samolotowi), biorący udział w ratowaniu statku "Czeluskin".

Łącznie do momentu rozpadu ZSRR nadano ponad 460.000 Orderów Lenina.

   

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Order Lenina