| Wikipedia - kopia Wikipedii, wolnej encyklopedii
Schemat typowej komórki zwierzęcej: (1) jąderko (2) jądro komórkowe (3) rybosomy (4) liposom (5) retikulum endoplazmatyczne szorstkie (6) aparat Golgiego (7) cytoszkielet (8) retikulum endoplazmatyczne gładkie (9) mitochondria (10) wakuola (11) cytoplazma (12) lizosom (13) centriole
Organellum to każda struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji. Organella (liczba pojedyncza od organelle, wg SJP nieistniejąca; formalnie tak powinna brzmieć l.mn. od "organellum") jest to alternatywne spolszczenie łacińskiego terminu organellum. Obecnie chyba mniej powszechnie stosowane niż zapożyczenie dosłowne. W komórkach prokariotycznych jest stosunkowo niewiele typów organelli. Najważniejsze to genofor (materiał genetyczny w postaci kolistej cząsteczki DNA) i rybosomy. Komórki eukariotyczne mają znacznie bogatszy zestaw organelli. Z ważniejszych można wymienić:
UWAGA: W języku polskim słowo "organellum" często używane jest w węższym znaczeniu, tzn. z wykluczeniem jądra komórkowego (patrz hasło: cytoplazma). Niektóre organella komórek eukariotycznych - mitochondria oraz plastydy) pochodzą od endosymbiotycznych bakterii. Innym organellum otoczonym podwójną błoną jest jądro komórkowe, jednak nie ma wielu danych sugerujących, że jest również pochodzenia endosymbiotycznego. Są też sugestie, że wici komórek eukariotycznych są również efektem dawnej endosymbiozy, ale jak dotąd brak na to dowodów.
Organella komórkowe
Aparat Golgiego • Centriola • Chloroplast • Glioksysom • Jądro komórkowe • Lizosom • Miofibryle • Mitochondrium • Peroksysom • Pęcherzyk • Retikulum endoplazmatyczne • Rybosom • Wakuola Poziom komórkowy: organellum • komórka Poziom organizmalny: tkanka • narząd (organ) • układ narządów (system) • organizm Poziom ponadorganizmalny: populacja • biocenoza • ekosystem • biosfera
|