Powieść kryminalna to gatunek powieści traktujący o zbrodni i metodach jej wykrycia.

[edytuj] Odmiany

Współcześnie określić można cztery podstawowe odmiany powieści kryminalnej:

• Odmiana sensacyjno-awanturnicza (kryminalna sensu stricto), gdzie oprócz motywów przestępstwa występują również niezwykłe przygody bohaterów. Powieści tego typu powstały I połowie XX w. we Francji, oraz Anglii. W Polsce typ tej literatury zapoczątkowany został w dwudziestoleciu międzywojennym.

• Odmiana detektywistyczna, która charakteryzuje się problematyką psychologiczną, której głównym bohaterem jest detektyw prowadzący śledztwo.

• Odmiana zwana czarnym kryminałem amerykańskim, z której wywodzi się powieść gangsterska.

• Odmiana milicyjna rozwijająca się wyłącznie w krajach obozu socjalistycznego. Łączyła ona elementy kryminału sensacyjnego, detyktywistycznego, oraz pewne cechy socrealistycznej powieści tendencyjnej.

[edytuj] Przykłady

• Arthur Conan Doyle (seria o Sherlocku Holmesie)
• Ian Fleming (seria o Jamesie Bondzie)
• powieści Agathy Christie
• Dashiell Hammett (Sokół Maltański)
• powieści Raymonda Chandlera (np. Żegnaj laleczko)
• powieści Georges'a Simenona o komisarzu Maigret
• powieści szwedzkiej pary autorskiej Sjöwall i Wahlöö
• Harlan Coben (Nie mów nikomu)
• Mario Puzo (Ojciec chrzestny)
• Erle Stanley Gardner-cykl o Perrym Masonie (i nie tylko)
• Ruth Rendell (seria z insp. Wexfordem)
• Henning Mankell
• Joe Alex
• John le Carré

Zobacz też: powieść detektywistyczna, przegląd zagadnień z zakresu literatury.