Ten artykuł dotyczy traktatu Unii Europejskiej. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Ten artykuł dotyczy niedawnego lub trwającego wydarzenia. Informacje w nim zamieszczone mogą się zmienić.

Portugalia, Lizbona, uroczystość podpisania traktatu (13 grudnia 2007)

Traktat lizboński (oficj. Traktat z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską; w wersji roboczej określany jako traktat reformujący) — umowa międzynarodowa zakładająca m.in. reformę instytucji Unii Europejskiej, podpisana 13 grudnia 2007 roku w Lizbonie, opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej Seria C Nr 306 z 17 grudnia 2007. Ma wejść w życie 1 stycznia 2009 roku, o ile zostanie ratyfikowana przez wszystkie strony, a dokumenty ratyfikacyjne zostaną złożone w depozycie rządu Włoch.

[edytuj] Historia

Nowy traktat został przygotowany na podstawie 16-stronicowego mandatu negocjacyjnego

Portugalia, Lizbona, uroczystość podpisania traktatu (13 grudnia 2007)

Ogłoszony w czerwcu 2005 "okres refleksji" nad traktatem konstytucyjnym (TKE) pokazał, że przyjęcie TKE w kształcie uzgodnionym w 2004 będzie praktycznie niemożliwe. W związku z tym Niemcy, od 1 stycznia 2007 sprawujące prezydencję w Unii, zaproponowały przyjęcie nowego traktatu, mającego włączyć większość postanowień traktatu konstytucyjnego do dotychczasowych traktatów unijnych: Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

Przedstawiony w czerwcu 2007 roku projekt założeń nowego traktatu, ujętych w mandacie negocjacyjnym dla konferencji międzyrządowej, która miała przygotować projekt nowego traktatu, był częściowo zgodny ze wskazówkami grupy Amato, która zalecała zastąpienie obecnego Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) przez część I TKE oraz włączenie postanowień III części TKE do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE)^[1].

21 i 22 czerwca 2007 w Brukseli odbył się szczyt Rady Europejskiej, na którym miano uzgodnić zakres możliwych zmian w przyszłym traktacie, a w praktyce zakres odstępstw od postanowień TKE, niezbędnych dla zaakceptowania nowego traktatu przez wszystkie państwa członkowskie. Po długich negocjacjach, które przeciągnęły się aż do 23 czerwca, wypracowano kompromis, który przyjął kształt szczegółowego mandatu negocjacyjnego^[2] dla konferencji międzyrządowej mającej przygotować ostateczny projekt traktatu reformującego. Mandat precyzyjnie przesądzał, które z postanowień TKE - ze zmianami lub bez - zostaną przeniesione do TUE i TWE oraz przewidywał niewielką liczbę nowych, niewystępujących w TKE zmian. Konferencja rozpoczęła prace podczas prezydencji Portugalii, od spotkania ministrów spraw zagranicznych 23 lipca 2007 w Brukseli. Wtedy też prezydencja portugalska przedstawiła pierwszy projekt traktatu reformującego.^[3]

Ostateczny kształt traktatu został uzgodniony przez szefów państw i rządów podczas szczytu UE w Lizbonie w dniach 18-19 października 2007. Po dopracowaniu techniczno-redakcyjnym i przetłumaczeniu na wszystkie języki urzędowe UE, traktat reformujący UE został podpisany 13 grudnia 2007 r. w lizbońskim Klasztorze Hieronimitów.

[edytuj] Szczyt Lizboński

Ta sekcja wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w niej poprawić: sformułowania typu "Ogólnie mówiąc". Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

18. i 19 października 2007 w Lizbonie (Portugalia) spotkali się przedstawiciele rządów krajów członkowskich Unii Europejskiej, aby ustalić nowy traktat dla Europy, mający zastąpić odrzuconą eurokonstytucję. Konferencja międzyrządowa (IGC) została powołana na wniosek Rady Europejskiej z czerwca 2007 r., aby opracować projekt traktatu, mającego pomóc UE w sprostaniu wyzwaniom XXI wieku oraz w pełnym wykorzystaniu swojego potencjału. Tuż po północy unijni przywódcy doszli do kompromisu w sprawie końcowego tekstu: wynikiem negocjacji jest przyjęcie tzw. Traktatu Lizbońskiego lub Traktatu Reformującego. Ten nowy traktat reformujący Unię Europejską jest według Jose Manuel Barroso długo oczekiwanym sukcesem: „Europa potrzebuje traktatu by wyjść z impasu. Od czasu przegranego referendum we Francji i Holandii utknęliśmy w martwym punkcie. Sukces w Lizbonie sprawia, że niezbędne zmiany instytucjonalne się dokonają. Przyjęte zapisy dają szansę, że łatwiej będzie podejmować decyzje. Najważniejsze jednak, że Europa zacznie mówić jednym głosem. Głos Polski nie mógł być zignorowany i dobrze się stało, że znaleźliśmy kompromis”^[4].

Ogólnie mówiąc w traktacie nacisk położono na potrzebę modernizacji i reform. Podkreślono, że UE musi stać się bardziej demokratyczna i spełniać oczekiwania współczesnego społeczeństwa europejskiego w zakresie wysokich standardów rozliczalności, otwartości, przejrzystości i zaangażowania, powinna także funkcjonować skuteczniej i być w stanie stawić czoła globalnym wyzwaniom współczesnego świata, takim jak zmiany klimatyczne, bezpieczeństwo i zrównoważony rozwój.^{[potrzebne źródło]}

Unia Europejska na skróty
• Agencje UE • Członkowie • Edukacja • Euro • Geografia • Gospodarka • Historia • Języki • Kandydaci • Kultura	• Lizbona • Obywatelstwo • Polityka • Poziom życia • Rozszerzenia • Rynek • Społeczeństwo • Statystyka • Struktura • Wojsko

[edytuj] Ratyfikacja

Proces ratyfikacyjny rozpoczął się od chwili podpisania przez wszystkie strony w Lizbonie 13 grudnia 2007.

Ratyfikacja w krajach członkowskich:

     Kraje, które wyraziły zgodę na ratyfikację

     Kraje, które odrzuciły traktat

     Kraje, które jeszcze nie zdecydowały

Stosownie do art. 6 traktatu, wejdzie on w życie:

• 1 stycznia 2009 roku - pod warunkiem, że zostaną złożone wszystkie dokumenty ratyfikacyjne;
• lub pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu dokumentu ratyfikacyjnego przez państwo-stronę, które jako ostatnie dopełni tej formalności.

Ratyfikacja traktatu odbywa się zgodnie z wewnętrznymi wymogami konstytucyjnymi państw-stron traktatu. Jedynym krajem, w którym zaplanowano referendum w sprawie ratyfikacji traktatu lizbońskiego, była Irlandia. Jej obywatele wypowiedzieli się przeciw ratyfikacji.^[5]

Odrębna ratyfikacja odbędzie się również w Parlamencie Wysp Alandzkich (terytorium autonomiczne Finlandii) i w Parlamencie Gibraltaru (brytyjskie terytorium zamorskie), jako że te terytoria są częścią Unii Europejskiej. Nieprzyjęcie Traktatu nie spowoduje jego odrzucenia na całym terytorium UE, a jedynie niestosowanie jego zapisów na tych terytoriach specjalnych.

Parlament Europejski 20 lutego 2008 roku przyjął rezolucję^[6] wzywającą państwa członkowskie do przyjęcia Traktatu^[7].

[edytuj] Ratyfikacja w Polsce

Proces ratyfikacji Traktatu lizbońskiego zostaje przeprowadzany w trybie artykułu 90 Konstytucji RP i podjętej w związku z nim uchwały Sejmu z dnia 28 lutego 2008 wybierającej ustawowy, a nie referendalny, tryb wyrażenia zgody dla Prezydenta RP na ratyfikację.^[8]

Zobacz więcej w osobnym artykule: Ratyfikacja#Ratyfikacja w trybie art.90 konstytucji.

1 kwietnia 2008 roku Sejm RP uchwalił ustawę o ratyfikacji Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, sporządzonego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 r., która upoważnia Prezydenta do dokonania ratyfikacji. 2 kwietnia 2008 roku ustawa została przyjęta przez Senat RP, a 9 kwietnia 2008 została podpisana przez Prezydenta RP. 15 kwietnia 2008 została opublikowana w Dzienniku Ustaw (Nr 62 poz. 388). Weszła w życie 30 kwietnia 2008^[9]. Na jej mocy Prezydent RP został upoważniony do ratyfikacji tej umowy międzynarodowej, czego jak dotychczas nie uczynił.

[edytuj] Tabela ratyfikacji

Ta sekcja wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w niej poprawić: należy naprawić tabelę. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Sygnatariusz	Data głosowania	Organy wydające zgodę na ratyfikację lub ratyfikujące[10]	Wynik	Data złożenia depozytu
Węgry	17 grudnia 2007	Zgromadzenie Narodowe	:325 :5 Wstrzymało się:14[11] :325 :5 Wstrzymało się:14[11]
Słowenia	29 stycznia 2008	Zgromadzenie Narodowe	:74 :6 Wstrzymało się:10[12] :74 :6 Wstrzymało się:10[12]
Malta	29 stycznia 2008	Parlament	:65 :0 Wstrzymało się:0[13] :65 :0 Wstrzymało się:0[13]
Rumunia	4 lutego 2008	Parlament[14]	:387 :1 Wstrzymało się:1[15] :387 :1 Wstrzymało się:1[15]
Francja	7 lutego 2008	Zgromadzenie Narodowe	:336 :52 Wstrzymało się:22[16] :336 :52 Wstrzymało się:22[16]
	8 lutego 2008	Senat	:265 :42 Wstrzymało się:13[17] :265 :42 Wstrzymało się:13[17]
	13 lutego 2008	Prezydent
Bułgaria	21 marca 2008	Zgromadzenie Narodowe	:195 :15 Wstrzymało się:1[18] :195 :15 Wstrzymało się:1[18]
Słowacja	10 kwietnia 2008	Rada Narodowa	:103 :5 Wstrzymało się:1[19] :103 :5 Wstrzymało się:1[19]
	12 maja 2008	Prezydent
Dania	24 kwietnia 2008	Folketing	:90 :25 Wstrzymało się:0[20] :90 :25 Wstrzymało się:0[20]
Portugalia	24 kwietnia 2008	Parlament	[21]
Austria	9 kwietnia 2008	Rada Narodowa	:183 :0 Wstrzymało się:0[22] :183 :0 Wstrzymało się:0[22]
	24 kwietnia 2008	Rada Związkowa	[23]
	28 kwietnia 2008	Prezydent
Litwa	8 maja 2008	Seimas	:83 :5 Wstrzymało się:23[24] :83 :5 Wstrzymało się:23[24]
Łotwa	8 maja 2008	Saeima	:70 :3 Wstrzymało się:1[25] :70 :3 Wstrzymało się:1[25]
	28 maja 2008	Prezydent
Luksemburg	29 maja 2008	Izba Deputowanych	:183 :0 Wstrzymało się:0[26] :183 :0 Wstrzymało się:0[26]
Estonia	11 czerwca 2008	Riigikogu	:91 :1 Wstrzymało się:9[27] :91 :1 Wstrzymało się:9[27]
Finlandia (w tym:  Wyspy Alandzkie)	11 czerwca 2008	Eduskunta	:151 :27 Wstrzymało się:21[28] :151 :27 Wstrzymało się:21[28]
		Parlament Wysp Alandzkich
Grecja	12 czerwca 2008	Izba Deputowanych	:250 :42 Wstrzymało się:0[29] :250 :42 Wstrzymało się:0[29]
Cypr	3 lipca 2008	Izba Reprezentantów
	26 sierpnia 2008	Prezydent
Grafika:Flag of the Netherlands.svg Holandia	8 lipca 2008	Senat
	5 czerwca 2008	Stany Generalne	:111 :39 Wstrzymało się:0[30] :111 :39 Wstrzymało się:0[30]
		Królowa Beatrix
Hiszpania	26 czerwca 2008	Kongres Deputowanych	:322 :6 Wstrzymało się:2[31] :322 :6 Wstrzymało się:2[31]
	15 lipca 2008	Senat	:232 :6 Wstrzymało się:2[32] :232 :6 Wstrzymało się:2[32]
	30 lipca 2008	Król
Włochy	31 lipca 2008	Izba Deputowanych	:551 :0 [33] :551 :0 [33]
	23 lipca 2008	Senat	:286 :0 [34] :286 :0 [34]
	2 sierpnia 2008	Prezydent
Wielka Brytania (w tym:  Gibraltar)	11 marca 2008	Izba Gmin	:346 :206 Wstrzymało się:94[35] :346 :206 Wstrzymało się:94[35]
	18 czerwca 2008	Izba Lordów	[36]
	19 czerwca 2008	Królowa
		Parlament Gibraltaru
Belgia	10 kwietnia 2008	Izba Reprezentantów	:116 :18 Wstrzymało się:7[37] :116 :18 Wstrzymało się:7[37]
	6 marca 2008	Senat	:48 :8 Wstrzymało się:1[38] :48