Wielicki Szczyt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wielicki Szczyt
Ilustracja
Wielicki Szczyt widziany z Polskiego Grzebienia
Państwo  Słowacja
Położenie powiat Poprad
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 2318 m n.p.m.
Pierwsze wejście 12 sierpnia 1897
August Otto i Pavel Čižák
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Wielicki Szczyt
Wielicki Szczyt
Ziemia49°10′29″N 20°08′07″E/49,174722 20,135278
Widok na Wielicki Szczyt od wschodu

Wielicki Szczyt (słow. Velický štít, niem. Felker Spitze, węg. Felkai-csúcs) – zwornikowy szczyt o wysokości ok. 2318 m n.p.m. znajdujący się w grani głównej Tatr Wysokich w ich słowackiej części. Od Małego Wielickiego Szczytu na wschodzie oddzielony jest Wyżnią Wielicką Ławką, a od Litworowego Zwornika w masywie Litworowego Szczytu na południowym zachodzie oddziela go głęboko wcięta Wielicka Przełęcz. Wielicki Szczyt nie jest dostępny żadnymi znakowanymi szlakami turystycznymi, dla taterników najciekawsze są jego północne i północno-zachodnie urwiska.

Masyw Wielickiego Szczytu rozciąga się od Wielickiej Przełęczy na zachodzie do przełęczy Polski Grzebień na wschodzie, poprzez którą sąsiaduje z Małą Wysoką. W masywie można wyróżnić kilka drugorzędnych obiektów, od głównego wierzchołka na wschód są to:

  • Wyżnia Wielicka Ławka (Vyšná Velická lávka),
  • Mały Wielicki Szczyt (Malý Velický štít),
  • Niżnia Wielicka Ławka (Nižná Velická lávka),
  • Zmarzła Kopa (Zamrznutá kopa).

Wielicki Szczyt jest zwornikiem dla długiej grani wybiegającej na północ, a następnie skręcającej na północny zachód. W grani tej znajduje się Hruba Turnia, od Wielickiego Szczytu oddzielona Litworową Przehybą. Wyżej, tuż pod wierzchołkiem położona jest przełęcz Wyżni Ogrodowy Przechód, poniżej której grzbiet się rozwidla. W odnodze północno-zachodniej położony jest Niżni Ogrodowy Przechód, zaś odnoga północna przez Zmarzły Przechód opada na Litworową Przehybę.

Wschodnie stoki Wielickiego Szczytu opadają do Wielickiego Kotła. W dolnej i środkowej części północno-zachodniej ściany Wielickiego Szczytu rozciąga się szereg piarżystych tarasów zwanych Litworowymi Ogrodami – Niżni Litworowy Ogród (1920-1950 m), Pośredni Litworowy Ogród (2020-2050 m) i Wyżni Litworowy Ogród (2150-2170 m).

Nazewnictwo Wielickiego Szczytu wywodzi się bezpośrednio od położonej poniżej jego Doliny Wielickiej. Niegdyś wraz z Litworowym Szczytem określany był zbiorczą nazwą Wysokie Gerlachowskie – z uwagi na położenie w pobliżu najwyższego szczytu Tatr, Gerlacha.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze pewne wejścia turystyczne:

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XIII. Litworowy Szczyt – Staroleśna Szczerbina. Warszawa: Sport i Turystyka, 1967, s. 38–60.
  2. Jarosław Januszewski, Grzegorz Głazek, Witold Fedorowicz-Jackowski: Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000. Warszawa: GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o., 2005. ISBN 83-909352-2-8.
  3. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.