Wikipedia - kopia Wikipedii, wolnej encyklopedii

Wymarłe zwierzęta holocenu - gatunki i podgatunki zwierząt wymarłych lub prawdopodobnie wymarłych w holocenie, a w szczególności w epoce określanej jako antropocen, z podaniem obszaru występowania oraz przybliżonej daty wymarcia. W wykazie ujęto gatunki i podgatunki zwierząt ujęte w Czerwonej Księdze IUCN w kategorii EX (extinct - wymarłe) oraz te, które zostały uznane za prawdopodobnie wymarłe na podstawie innych publikacji. Najlepiej rozpoznane zostały gromady ssaków i ptaków. W danych IUCN zgromadzono nazwy 735 zwierząt uznanych za wymarłe po roku 1500 n.e..

Spis treści

[edytuj] Ssaki

[edytuj] Ssaki z Czerwonej Księgi IUCN

Kategoria zagrożenia (CzKGZ)
EX EW CR EN VU NT LC
Kategoria: wymarły

Czerwona Księga IUCN w kategorii EX wykazuje 76 gatunków i 30 podgatunków ssaków[1] .


Sortowanie alfabetyczne przyciskami w nagłówkach kolumn

Nazwa systematyczna Nazwa zwyczajowa Rodzina Występowanie Przybliżona data
lub okres wymarcia
†Acerodon lucifer acerodon dzienny rudawkowate Filipiny 1892
†Alcelaphus buselaphus buselaphus podgatunek bawolca krętorogie Afryka Północna 1923
†Bettongia gaimardi gaimardi podgatunek Bettongia gaimardi kanguroszczurowate Australia 1910
†Bettongia lesueur graii podgatunek Bettongia lesueur kanguroszczurowate Australia 1960
†Bettongia penicillata penicillata podgatunek kanguroszczura kanguroszczurowate Australia 1923
†Bettongia pusilla kanguroszczurowate Australia po 1500 r.
†Boromys offella kolczakowate Kuba
†Boromys torrei kolczakowate Kuba
†Bos primigenius tur krętorogie Azja, Europa, Afryka 1627
†Brotomys voratus kolczakowate Dominikana, Haiti
†Caloprymnus campestris kanguroszczurowate Australia 1935
†Capra pyrenaica pyrenaica podgatunek koziorożca pirenejskiego krętorogie Pireneje, Hiszpania 2000
†Cervus schomburgki jeleń Schomburgka jeleniowate Tajlandia 1932 na wolności, 1938 w niewoli
†Chaeropus ecaudatus bandik świnionogi Chaeropodidae (jamrajokształtne) Australia 1907, doniesienia z 1920 nie zostały potwierdzone
†Conepatus mesoleucus telmalestes podgatunek surillo skunksowate Stany Zjednoczone
†Conilurus albipes myszowate Australia przed 1900
†Coryphomys buehleri myszowate Indonezja
†Cryptonanus ignitus dydelfowate Argentyna 1962
†Cryptoprocta spelea Eupleridae Madagaskar
†Cuscomys oblativa Abrocomidae Peru
†Desmodus draculae liścionosowate Wenezuela, Brazylia
†Dicerorhinus sumatrensis lasiotis podgatunek nosorożca sumatrzańskiego nosorożce Bangladesz, Birma, Indie druga połowa XX w., możliwe, że przetrwał w Birmie
†Dusicyon australis wilk falklandzki psowate Falklandy 1876
†Equus ferus ferus[2] tarpan koniowate Europa 1879
†Equus hemionus hemippus kułan syryjski koniowate Bliski Wschód 1927
†Equus quagga quagga[3] kwagga właściwa koniowate Afryka Południowa ok. 1870 na wolności, 12 sierpnia 1883 roku w niewoli
†Gazella arabica ariel krętorogie 1996, być może przetrwała w Arabii Saudyjskiej
†Gazella bilkis gazela królowej Saby krętorogie Jemen 1985
†Gazella rufina krętorogie Algieria
†Geocapromys columbianus hutiowate Kuba
†Geocapromys thoracatus hutiowate Honduras
†Geomys pinetis goffi podgatunek Geomys pinetis gofferowate Stany Zjednoczone 1955
†Hexolobodon phenax hutiowate Dominikana, Haiti
†Hippopotamus lemerlei hipopotamowate Madagaskar
†Hippopotamus madagascariensis hipopotamowate Madagaskar
†Hippotragus leucophaeus antylopa niebieska krętorogie Afryka Południowa 1800
†Hydrodamalis gigas krowa morska diugoniowate arktyczne wody wokół Wyspy Beringa 1768
†Isolobodon montanus hutiowate Dominikana, Haiti
†Lagorchestes asomatus filander centralny kangurowate Australia 1932
†Lagorchestes hirsutus hirsutus podgatunek filandra kosmatego kangurowate Australia
†Lagorchestes leporides filander zachodni kangurowate Australia 1890
†Lagostrophus fasciatus albipilis podgatunek filandra pręgowanego kangurowate Australia
†Leporillus apicalis myszowate Australia
†Macropus greyi kangurowate Australia 1924 na wolności, 1937 w niewoli
†Macrotis leucura wielkouch mniejszy Thylacomyidae (jamrajokształtne) Australia 1931 (1950 ?)
†Megalomys desmarestii myszowate Martynika początek XX w.
†Megalomys luciae myszowate Saint Lucia
†Monachus tropicalis mniszka antylska fokowate Morze Karaibskie 1973
†Mustela macrodon[4] łasicowate Stany Zjednoczone prawdopodobnie 1860
†Mystacina robusta wąsatki Nowa Zelandia 1960
†Nesophontes hypomicrus Nesophontidae (owadożerne) Dominikana, Haiti
†Nesophontes micrus Nesophontidae (owadożerne) Haiti, Kuba
†Nesophontes paramicrus Nesophontidae (owadożerne) Haiti
†Nesophontes zamicrus Nesophontidae (owadożerne) Haiti
†Nesoryzomys darwini myszowate lub chomikowate[5] Ekwador 1930
†Nesoryzomys indefessus myszowate lub chomikowate[6] Ekwador
†Notomys amplus myszowate Australia 1896
†Notomys longicaudatus myszowate Australia 1901
†Notomys macrotis myszowate Australia 1843
†Notomys mordax myszowate Australia prawdopodobnie przed 1846
†Nyctimene sanctacrucis rudawkowate Wyspy Salomona 1907
†Nyctophilus howensis mroczkowate Australia, Nowa Kaledonia przed 1500 n.e.
†Onychogalea lunata pazurogon sierpowaty kangurowate Australia lata 60. XX w.
†Oryzomys galapagoensis galapagoensis podgatunek Oryzomys galapagoensis myszowate Ekwador 1835
†Oryzomys nelsoni myszowate Meksyk
†Ourebia ourebi kenyae podgatunek oribi krętorogie Kenia
†Panthera leo leo lew berberyjski kotowate Afryka Północna 1942
†Panthera leo melanochaitus lew przylądkowy kotowate RPA 1858 lub w 1865
†Panthera tigris balica tygrys balijski kotowate Bali, Indonezja notowany w 1937, prawdopodobnie wyginął w latach 1940-1950
†Panthera tigris sondaica tygrys jawajski kotowate Jawa 1976
†Panthera tigris virgata tygrys kaspijski kotowate Azja południowo-zachodnia 1970
†Papagomys theodorverhoeveni myszowate Indonezja przed 1500 n.e.
†Paulamys naso myszowate Indonezja 1991
†Perameles bougainville fasciata podgatunek jamraja puszystego jamrajowate Australia 1930
†Perameles eremiana jamrajowate Australia 1943
†Peromyscus gossypinus restrictus myszowate Stany Zjednoczone
†Peromyscus pembertoni myszowate Meksyk
†Peromyscus polionotus decoloratus myszowate Stany Zjednoczone 1946
†Phacochoerus aethiopicus aethiopicus podgatunek fakoszera świniowate południowa Afryka
†Phyllonycteris major liścionosowate Portoryko przed 1500 n.e.
†Plagiodontia ipnaeum hutiowate Dominikana, Haiti
†Potorous platyops kanguroszczurowate Australia 1875
†Procyon gloveralleni szopowate Barbados 1964
†Prolagus sardus szczekuszkowate Sardynia, Włochy 1800
†Pseudomys gouldii myszowate Australia
†Pteropus brunneus rudawkowate Australia
†Pteropus pilosus rudawkowate Palau prawdopodobnie przed 1874
†Pteropus subniger rudawkowate Mauritius, Reunion ok. 1860-1870
†Pteropus tokudae rudawkowate Guam 1968
†Quemisia gravis Heptaxodontidae (gryzonie) Dominikana, Haiti
†Rattus macleari myszowate Wyspa Bożego Narodzenia
†Rattus nativitatis myszowate Wyspa Bożego Narodzenia
†Ratufa indica dealbata wiewiórkowate Indie po 1940
†Rhizoplagiodontia lemkei hutiowate Haiti
†Sigmodon arizonae arizonae myszowate Stany Zjednoczone 1932
†Sigmodon fulviventer goldmani myszowate Stany Zjednoczone
†Solenodon marcanoi almikowate Dominikana
†Spelaeomys florensis myszowate Indonezja przed 1500 n.e.
†Sphiggurus pallidus ursonowate prawdopodobnie Indie
†Sus cebifrons cebifrons podgatunek świni wisajskiej świniowate Filipiny
†Synaptomys cooperi paludis Stany Zjednoczone 1946
†Synaptomys cooperi relictus Stany Zjednoczone 1968
†Thomomys mazama tacomensis gofferowate Stany Zjednoczone przed 1960
†Thylacinus cynocephalus wilk workowaty wilki workowate Tasmania 1936
†Uromys imperator myszowate Wyspy Salomona od 1960 nie zanotowano wystąpień
†Uromys porculus myszowate Wyspy Salomona 1990
†Ursus arctos nelsoni niedźwiedź meksykański niedźwiedziowate Ameryka Północna
†Zalophus japonicus uchatkowate Korea - pojedyncze osobniki widywano do około 1974-1975 1954

[edytuj] Pozostałe ssaki

Ssaki nieujęte w danych IUCN lub ujęte w innej kategorii:

Nazwa systematyczna Nazwa zwyczajowa Rodzina Występowanie Przybliżona data
lub okres wymarcia
†Alces alces caucasicus łoś kaukaski jeleniowate Kaukaz 1810
†Bison bonasus caucasicus żubr kaukaski krętorogie północno-zachodni Kaukaz 1927
†Bison bonasus hungarorum żubr węgierski krętorogie południowe Karpaty 1790
†Canariomys tamarani
†Canis lupus deitanus wilk hiszpański psowate
†Canis lupus hattai wilk Ezo psowate Hokkaido 1889
†Canis lupus hodophilax karłowaty wilk japoński psowate Japonia 1905
†Canis rufus floridianus podgatunek wilka rudego psowate
†Capra pyrenaica lusitanica podgatunek koziorożca pirenejskiego krętorogie Portugalia 1892
†Cervus canadensis canadensis wapiti kanadyjski jeleniowate Ameryka Północna 1896
†Cervus elaphus merriami podgatunek jelenia szlachetnego jeleniowate
†Crateromys paulus obecnie w kategorii CR, prawdopodobnie wymarły
†Diceros bicornis longipes podgatunek nosorożca czarnego nosorożcowate zachodni Sudan, Czad, Republika Środkowej Afryki i wschodnia Nigeria obecnie w kategorii CR, prawdopodobnie wymarły po 2000
†Lipotes vexillifer delfin chiński delfiny słodkowodne Chiny prawdopodobnie wymarły w 2004
†Megaloceros giganteus jeleń olbrzymi jeleniowate kraina palearktyczna ok. 5700 p.n.e.
†Myotragus balearicus krętorogie Majorka, Minorka, Hiszpania ok. 3000 p.n.e.
†Panthera onca arizonensis podgatunek jaguara kotowate
†Procolobus badius waldronae podgatunek gerezy rudej makakowate obecnie w kategorii CR, prawdopodobnie wymarły, w 2004 niepotwierdzone doniesienie o ponownym odkryciu
†Rhinoceros sondaicus inermis[7] podgatunek nosorożca jawajskiego Sundarban, Indie, Bangladesz przed 1925
†Ursus arctos crowtheri niedźwiedź berberyjski niedźwiedziowate Afryka Północna 1870
†Xenothrix mcgregori


[edytuj] Ptaki

Czerwona Księga IUCN w kategorii EX (ang. Extinct) wykazuje 135 gatunków ptaków[1][8]:

Nazwa systematyczna Nazwa zwyczajowa Rodzina Występowanie Przybliżona data
lub okres wymarcia
†Dromaius ater emu czarne emu wyspa King Australia 1805 - na wolności, 1822 - w niewoli
†Dromaius baudinianus emu małe emu Wyspa Kangura Australia 1827
†Podiceps andinus perkoz kolumbijski perkozy Kolumbia 1977
†Podilymbus gigas perkoz gwatemalski perkozy Gwatemala 1986[9]
†Bulweria bifax burzykowate Święta Helena (teryt. zamorskie W. Brytanii) 1550
†Pterodroma rupinarum burzykowate Święta Helena (teryt. zamorskie W. Brytanii) 1550
†Sula tasmani głuptakowate Lord Howe i wyspa Norfolk (Australia) 1788
†Phalacrocorax perspicillatus kormoran okularowy kormoranowate Wyspa Beringa (Rosja) 1850
†Ixobrychus novaezelandiae bączek czarnogrzbiety czaplowate Nowa Zelandia 1900
†Nycticorax duboisi czaplowate Reunion (Maskareny) 1674
†Nycticorax mauritianus ślepowron maurytyjski czaplowate Mauritius (Maskareny) 1700
†Nycticorax megacephalus ślepowron wielkogłowy czaplowate Rodrigues (Maskareny) 1761
†Threskiornis solitarius ibis reunioński ibisowate Rodrigues (Maskareny) 1705
†Alopochen kervazoi kaczkowate Reunion (Maskareny) 1674
†Alopochen mauritianus gęsiówka maurytyjska kaczkowate Mauritius (Maskareny) 1698
†Anas marecula kaczkowate wyspa Amsterdam (teryt. zamorskie Francji) 1800
†Anas theodori kaczka maskareńska kaczkowate Mauritius (Maskareny) 1710
†Camptorhynchus labradorius kaczka labradorska kaczkowate USA i Kanada 1875
†Mergus australis tracz auklandzki kaczkowate Wyspy Auckland (Nowa Zelandia) 1902
†Caracara lutosus karakara meksykańska sokołowate wyspa Gwadelupa (Meksyk) 1900
†Falco buboisi sokołowate Reunion (Maskareny) ok. 1700
†Argusianus bipunctatus kurowate prawdopodobnie Malezja 1900
†Coturnix novaezelandiae przepiórka nowozelandzka kurowate Nowa Zelandia 1875
†Aphanapteryx bonasia chruścielowiec rdzawy chruścielowate Mauritius (Maskareny) 1700
†Aphanapteryx leguati chruścielowiec rodrigueski chruścielowate Rodrigues (Maskareny) 1761
†Aramides gutturalis chruścielowate Peru 1850
†Atlantisia elpenor chruścielak atlantycki chruścielowate Wyspa Wniebowstąpienia (teryt. zamorskie W. Brytanii) 1815
†Atlantisia podarces chruścielowate Święta Helena (teryt. zamorskie W. Brytanii) 1550
†Diaphorapteryx hawkinsi chruścielowate Wyspy Chatham (Nowa Zelandia) lata 90' XIX w.
†Fulica newtoni łyska maskareńska chruścielowate Reunion i przypuszczalnie Mauritius (Maskareny) 1693
†Gallinula nesiotis kokoszka atlantycka chruścielowate Tristan da Cunha (teryt. zamorskie W. Brytanii) 1900
†Gallirallus dieffenbachii wodnik chathamski chruścielowate Wyspy Chatham (Nowa Zelandia) 1872
†Gallirallus modestus wodnik południowy chruścielowate Wyspy Chatham (Nowa Zelandia) 1900
†Gallirallus pacificus wodnik pacyficzny chruścielowate Tahiti 1940
†Gallirallus wakensis wodnik mikronezyjski chruścielowate Wake (teryt. zamorskie USA) 1945
†Nesoclopeus poecilopterus weczka żółtodzioba chruścielowate Fidżi 1973
†Porphyrio albus modrzyk mały chruścielowate Lord Howe (Australia) 1834
†Porphyrio coerulescens chruścielowate Reunion (Maskareny) 1730
†Porphyrio mantelli takahe z Wyspy Północnej chruścielowate Wyspa Północna (Nowa Zelandia) (Nowa Zelandia) 1894[10]
†Porphyrio kukwiedei chruścielowate Nowa Kaledonia (teryt. zamorskie Francji) 1860
†Porzana astrictocarpus chruścielowate Święta Helena (teryt. zamorskie W. Brytanii) 1550
†Porzana monasa kureczka wyspowa chruścielowate Wyspy Karolińskie (Mikronezja) 1875
†Porzana nigra chruścielowate Tahiti 1800
†Porzana palmeri karliczka hawajska chruścielowate Hawaje (USA) 1944
†Porzana sandwichensis kureczka hawajska chruścielowate Hawaje 1884
†Haematopus meadewaldoi ostrygojad kanaryjski ostrygojady Wyspy Kanaryjskie (Hiszpania) lata 40' XX w.
†Prosobonia ellisi bekasowate Wyspy Towarzystwa (Polinezja Francuska) 1800
†Prosobonia leucoptera brodźczyk białoskrzydły bekasowate Tahiti 1800
†Pinguinus impennis alka olbrzymia alki północny Atlantyk 1852
†Pezophaps solitaria dront samotny dronty Rodrigues (Maskareny) 1770
†Raphus cucullatus dront dodo dronty Mauritius (Maskareny) 1662
†Alectroenas nitidissima koralczyk maurytyjski gołębiowate Mauritius (Maskareny) lata 30' XIX w.
†Alectroenas rodericana koralczyk maskareński gołębiowate Rodrigues (Maskareny) 1750
†Columba duboisi gołębiowate Reunion (Maskareny) 1750
†Columba jouyi gołąb srebrnokryzy gołębiowate Okinawa, Wyspy Kerama i Wyspy Daito (Wyspy Riukiu, Japonia) 1936
†Columba versicolor gołąb boniński gołębiowate Wyspy Bonin, (Japonia) 1889
†Dysmoropelia dekarchiskos gołębiowate Święta Helena (teryt. zamorskie W. Brytanii) 1550
†Ectopistes migratorius gołąb wędrowny gołębiowate USA i Kanada 1900 - na wolności, 1914 - w niewoli
†Gallicolumba ferruginea gołębiowate Vanuatu 1800
†Gallicolumba norfolciensis gołębiowate wyspa Norfolk (Australia) 1800
†Gallicolumba salamonis wyspiarek grubodzioby gołębiowate Wyspy Salomona 1927[11]
†Microgoura meeki korończyk gołębiowate Wyspy Salomona 1904
†Ptilinopus mercierii owocożer czerwonowąsy gołębiowate Markizy (Polinezja Francuska) 1950
†Amazona martinicana papugowate Martynika (teryt. zamorskie Francji) 1800
†Amazona violacea papugowate Gwadelupa (teryt. zamorskie Francji) 1800
†Ara atwoodi papugowate Dominika 1850
†Ara erythrocephala papugowate Jamajka 1850
†Ara gossei papugowate Jamajka 1800
†Ara guadeloupensis papugowate Gwadelupa i Martynika (teryt. zamorskie Francji) 1800
†Ara tricolor ara trójbarwna papugowate Kuba 1850
†Aratinga labati papugowate Gwadelupa (teryt. zamorskie Francji) 1800
†Conuropsis carolinensis papuga karolińska papugowate USA 1904 - na wolności, 1918 - w niewoli
†Cyanoramphus ulietanus modrolotka brązowogłowa papugowate Raiatea (Polinezja Francuska) 1773
†Cyanoramphus zealandicus modrolotka czarnoczelna papugowate Wyspy Towarzystwa (Polinezja Francuska) 1850
†Lophopsittacus bensoni papugowate Mauritius (Maskareny) 1800
†Lophopsittacus mauritianus papuga maurytyjska papugowate Mauritius (Maskareny) 1700
†Mascarinus mascarinus papuga maskareńska papugowate Reunion (Maskareny) 1834
†Necropsittacus rodericanus papuga rodrigueska papugowate Rodrigues (Maskareny) 1761
†Nestor productus nestor skalny papugowate wyspa Norfolk (Australia) 1851
†Psephotus pulcherrimus świergotka rajska papugowate Australia 1927
†Psittacula exsul aleksandretta maskareńska papugowate Rodrigues (Maskareny) 1875
†Psittacula wardi aleksandretta seszelska papugowate Seszele 1900
†Coua delalandei kuja białogardła kukułkowate Madagaskar 1834
†Nannococcyx psix kukułkowate Święta Helena (teryt. zamorskie W. Brytanii) 1800
†Mascarenotus grucheti puszczykowate Reunion (Maskareny) 1650
†Mascarenotus murivorus puszczykowate Rodrigues (Maskareny) 1726
†Mascarenotus sauzieri puszczykowate Mauritius (Maskareny) 1859
†Sceloglaux albifacies sowica białolica puszczykowate Nowa Zelandia 1970
†Chlorostilbon bracei złocik bahamski kolibry Bahamy 1900
†Chlorostilbon elegans kolibry Bahamy 1900
†Upupa antaois dudkowate Święta Helena (teryt. zamorskie W. Brytanii) 1550
†Xenicus longipes łazik zaroślowy bargliki Nowa Zelandia 1972
†Xenicus lyalli łazik południowy bargliki Nowa Zelandia 1900
†Myadestes myadestinus klarnetnik krótkodzioby drozdowate Hawaje 1989
†Myadestes oahensis drozdowate Hawaje 1825
†